Tọa đàm khoa học về phương pháp luận nghiên cứu và trình bày lịch sử tư tưởng Việt Nam tại Huế
11/06/2026
Chiều 11/6, tại Hội trường Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, Viện Triết học phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề “Các vấn đề phương pháp luận trong nghiên cứu và trình bày lịch sử tư tưởng Việt Nam”. Chương trình quy tụ đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, chuyên gia trong các lĩnh vực triết học, lịch sử, văn hóa, tôn giáo và di sản văn hóa.
Phát biểu khai mạc và báo cáo dẫn đề, PGS.TS Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học nhấn mạnh ý nghĩa của việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp luận trong nhận thức và trình bày lịch sử tư tưởng Việt Nam trong bối cảnh mới. Phát biểu chào mừng tại tọa đàm, TS. Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế khẳng định Huế với bề dày lịch sử, văn hóa và di sản đặc sắc là môi trường thuận lợi để nghiên cứu, đối thoại học thuật về các giá trị tư tưởng, văn hóa của dân tộc.
Trong phần tham luận, các đại biểu đã nghe một số báo cáo chuyên sâu như: “Di sản văn hóa Phật giáo trong kho tàng di sản văn hóa Huế” của TS. Phan Thanh Hải; “Hệ giá trị và nhân tố con người trong di sản văn hóa Huế” của TS. Hồ Thắng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Huế. Các tham luận đã góp phần làm rõ mối quan hệ giữa di sản văn hóa, hệ giá trị truyền thống và sự hình thành tư tưởng, nhân cách con người Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử.
Đặc biệt, tọa đàm có sự tham dự của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương. Trong phần bình luận học thuật, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã có những chia sẻ sâu sắc về việc nhìn nhận lịch sử tư tưởng Việt Nam từ thực tiễn lịch sử dân tộc, nhấn mạnh yêu cầu tiếp cận khách quan, toàn diện, tôn trọng sự thật lịch sử và phát huy giá trị của các nguồn tư liệu, di sản văn hóa trong nghiên cứu khoa học. Những phân tích của ông về sự hình thành và kết thúc của triều Nguyễn dưới góc nhìn lịch sử tư tưởng đã gợi mở nhiều vấn đề đáng suy ngẫm cho giới nghiên cứu hiện nay.
Bên cạnh đó, các tham luận và ý kiến trao đổi của TS. Trần Văn Dũng về gia phong phủ đệ xứ Huế trong di sản văn hóa hoàng tộc triều Nguyễn, cùng những chia sẻ của Thượng tọa, Tiến sĩ Thích Không Nhiên về các giá trị tư tưởng, văn hóa Phật giáo cũng góp phần làm phong phú thêm nội dung tọa đàm.
Nhìn chung, các nhà khoa học đã tập trung trao đổi về những vấn đề cốt lõi trong nghiên cứu lịch sử tư tưởng Việt Nam như phương pháp tiếp cận liên ngành, vai trò của di sản văn hóa trong nhận diện các dòng tư tưởng, mối quan hệ giữa lịch sử tư tưởng với lịch sử văn hóa, lịch sử dân tộc và những yêu cầu đặt ra đối với công tác nghiên cứu, giảng dạy trong bối cảnh hiện nay.
Phát biểu tổng kết tọa đàm, GS.TS Phạm Văn Đức, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Chủ tịch Hội Triết học Việt Nam đánh giá cao chất lượng các tham luận và ý kiến trao đổi tại hội thảo. Ông cho rằng các nội dung được trình bày đã góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới về lịch sử tư tưởng Việt Nam từ góc độ văn hóa, lịch sử và triết học. GS.TS Phạm Văn Đức cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường kết nối giữa các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và quản lý văn hóa nhằm phát huy hiệu quả các giá trị di sản trong nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn.
Tọa đàm là hoạt động học thuật có ý nghĩa thiết thực, góp phần thúc đẩy nghiên cứu lý luận, làm sâu sắc hơn nhận thức về lịch sử tư tưởng Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò của Huế như một trung tâm văn hóa, học thuật quan trọng của cả nước. Sau chương trình, đoàn công tác tiếp tục triển khai các hoạt động điều tra, phỏng vấn chuyên sâu với các chuyên gia nhằm phục vụ công tác nghiên cứu.
