Mối đe dọa đối với di sản thế giới
02/12/2015
(VHH) - Quỹ Di tích thế giới (WMF) năm 2014 đã đưa ra năm nguyên nhân chính của sự phá hủy và những thay đổi không thể vãn hồi đối với di sản văn hóa của thế giới.
Chiến tranh
Bạo lực đang tiếp diễn ở nhiều khu vực là lí do mà nhiều di chỉ được đưa vào danh sách theo dõi năm 2014. Đáng chú ý nhất là tại Syria, nơi xung đột diễn ra tại nhiều di chỉ quan trọng, như thành cổ Aleppo, lâu đài Crusader, còn được gọi là Krak des Chevaliers - Lâu đài của các Hiệp sĩ và nhiều di tích có giá trị khác, nơi người tị nạn cũng đã tìm đến để trú ẩn. Tại châu Phi, các kiến trúc và di tích lịch sử tại Mali, bao gồm 16 lăng mộ của Timbuktu, được UNESCO công nhận là di sản thế giới đã bị “xóa sổ” trong bạo lực từ năm 2012. Chiến tranh thường hướng sự chú ý đến những mối nguy hiểm cho con người hơn là việc bảo tồn di sản nhưng những giá trị lịch sử của di sản sau xung đột là một khía cạnh không thể tách rời với sự phục hồi của một vùng đất.
Du lịch
Một số địa danh đã trở nên quá phổ biến đối với công chúng, và ví dụ tốt nhất có thể là Venice. Toàn bộ thành phố đã được đưa vào danh sách Cảnh báo di sản thế giới. Lượng khách du lịch đến Venice đã tăng 400% chỉ trong vòng 5 năm (từ 2009-2014), ước tính khoảng 20.000 lượt khách mỗi ngày vào lúc cao điểm của mùa du lịch, vượt qua cả dân số cư trú của thành phố. Điều này được nhìn thấy rõ nét nhất với các tàu du lịch khổng lồ đi qua thành phố đã phá vỡ các tuyến đường thủy và ảnh hưởng đến toàn bộ cấu trúc hạ tầng của thành phố. Quỹ Di sản thế giới khuyến khích sự cân bằng giữa việc mở rộng các di tích văn hóa đặc sắc đối với khách du lịch và việc bảo tồn những giá trị hiện có của từng khu vực.
Sự phát triển
Đi cùng những bước tiến của ngành du lịch, sự phát triển cũng là một mối đe dọa đối với các di tích lịch sử, như hiện trạng của khu vực quanh sông Hudson. Vùng đất này được mua bởi nhà tỷ phú Rockefellers và có triển vọng quy hoạch như một khu bảo tồn. Tuy nhiên, các điều luật cấu trúc khu vực đã phân bổ vùng này cho một dự án phát triển mới, bao gồm 1 trụ sở 18 tầng cho tập đoàn LG tại Englewood Cliffs và đe dọa làm thay đổi cảnh quan khu vực. Điều này có thể được coi là một sự thay đổi nhỏ không thể tránh khỏi trong quá trình phát triển liên tục của thành phố NewYork. Nhưng với việc được đưa vào danh sách cảnh báo năm 2012, các nhà chính sách có thể tiếp thu những ý kiến cộng đồng đối với những thay đổi phát triển của khu vực.
"Giá trị bất định" của di sản
Có nhiều khó khăn trong việc đưa ra một thuật ngữ chính xác về "di sản văn hóa", đặc biệt đối với một khu vực đang thay đổi nhanh chóng. Đây là một vấn đề ở Yangon, Myanmar, thành phố đang mở cửa hội nhập sau những cải cách về chính trị, kinh tế.
Giống như nhiều nơi trên thế giới, sự phát triển thường đi kèm với các các tòa nhà làm bằng kính và thép. Do đó thành phố lịch sử Yangon đã được đề cử vào danh sách cảnh báo của WMF bởi những người dân địa phương quan ngại về sự phát triển hiện tại ảnh hưởng đến kiến trúc hiện tại của thành phố.
Tiến trình hiện đại hóa đang "già đi"
Những thành tựu của thế kỉ 20 đang xuống cấp và những kiến trúc đã được xây dựng bằng các vật liệu đang lão hóa và câu hỏi đặt ra là làm thế nào để bảo tồn các công trình này. Các công trình hiện đại không có sự bảo vệ mà các kiến trúc truyền thống vốn có. Được đưa vào danh sách theo dõi năm 2014 là đài tưởng niệm Gateway Arch, phần thêm ra của đài tưởng niệm Jefferson National Expansion Memorial tại thành phố St.Louis, Missouri , được thiết kế bởi Eero Saarinen và hoàn thành vào năm 1965 đang chịu sự ăn mòn. Quá trình phục hồi công trình này đang gặp nhiều khó khăn do sự khó tiếp cận tới cấu trúc cao.