Hiệp định TPP và những cam kết liên quan đến bản quyền trong lĩnh vực văn hóa
03/11/2015
(VHH) - Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (Tiếng Anh: Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement; viết tắt: TPP) sau khi được phê chuẩn sẽ đề ra các cam kết liên quan đến bảo hộ tác phẩm, buổi trình diễn và các sản phẩm như sách, phim, ca khúc và phần mềm - những vấn đề vốn đang "nóng" ở nước ta.
Ngày 05/10, Hiệp định TPP gồm 12 nước tham gia đã kết thúc đàm phán. Kết quả là một hiệp định chất lượng cao với các tiêu chuẩn mới và cao về thương mại và đầu tư tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Trong đó chương Sở hữu trí tuệ (IP) điều chỉnh các lĩnh vực về bằng sáng chế, nhãn hiệu, bản quyền, bí mật thương mại, các hình thức khác của quyền sở hữu trí tuệ, và việc thực thi các quyền về sở hữu trí tuệ, cũng như các lĩnh vực mà các thành viên đồng ý hợp tác.
Cũng như các hiệp định thương mại được cho là một cách hữu hiệu giúp Hollywood “xuất khẩu” một phần luật bản quyền của Mỹ sang các nước khác. TPP không phải là trường hợp ngoại lệ. Theo đó, trong TPP sẽ có điều khoản buộc tất cả các nước phải áp dụng thời hạn hiệu lực của bản quyền giống như ở Mỹ: cả cuộc đời của tác giả cộng thêm 70 năm nữa. Điều đó có nghĩa là mọi người phải đợi hơn 2 thập kỷ trước khi những tác phẩm đã ra đời từ thế kỷ 20 trở thành miễn phí với bất kỳ ai.
Một điều khoản khác yêu cầu các nước phải áp dụng luật cấm mọi người can thiệp vào các chương trình bảo vệ các bộ phim, ca khúc hoặc các tác phẩm khác có bản quyền.
Như vậy, riêng về bản quyền, chương IP xây dựng những cam kết liên quan đến quyền của người sáng chế, và tạo ra bảo hộ rõ rệt đối với các tác phẩm như bài hát, phim, sách, và phần mềm, và bao gồm những điều khoản cân đối và hiệu quả về các biện pháp bảo vệ công nghệ và thông tin quản lý bản quyền. Các nước cũng có nghĩa vụ liên tục cố gắng đạt được sự cân bằng trong hệ thống bản quyền, để phục vụ những mục đích chính đáng, như phê bình, góp ý, báo cáo tin tức, dạy học, học bổng, và nghiên cứu.