KHẢO SÁT CÁC MÔ HÌNH BẢO TỒN DI SẢN TẠI THÀNH ĐÔ: BÀI HỌC VỀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRONG KINH TẾ DỊCH VỤ
05/12/2025
Sáng ngày 05/12/2025, tiếp nối chương trình làm việc tại Thành Đô (Trung Quốc), Đoàn công tác thành phố Huế do ông Phan Thanh Hải - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao dẫn đầu đã tiến hành khảo sát các mô hình kinh doanh dịch vụ văn hóa đặc sắc. Chuyến khảo sát đã ghi nhận những cách làm sáng tạo trong việc kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế.
1. Phòng trà Đại Cờ: Xã hội hóa bảo tồn nghệ thuật diễn xướng Điểm đến đầu tiên là Phòng trà Đại Cờ (Daqi Teahouse) - một không gian văn hóa trà quy mô lớn với diện tích 2.800m² và sức chứa lên tới 800 chỗ ngồi. Tại đây, Đoàn ghi nhận một mô hình hoạt động hiệu quả khi kết hợp giữa văn hóa thưởng trà và bảo tồn nghệ thuật diễn xướng truyền thống. Phòng trà mở cửa từ 7h00 đến 21h00 hàng ngày, phục vụ trà cho người dân địa phương và du khách, đồng thời tổ chức biểu diễn Côn khúc, Kinh kịch và Xuyên kịch... Theo chia sẻ từ đơn vị quản lý, mô hình này hoạt động theo hình thức doanh nghiệp nhưng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ về chủ trương của Chính phủ nhằm bảo tồn văn hóa và giáo dục thế hệ trẻ. Hiệu quả kinh tế mang lại rất ấn tượng: Hệ thống hiện đã mở rộng 4 cơ sở. Mỗi cơ sở đón trung bình từ 2.200 - 2.800 lượt khách/ngày, doanh thu đạt khoảng 40.000 Nhân dân tệ/ngày. Đây là bài học quý về việc xã hội hóa hoạt động bảo tồn nghệ thuật truyền thống mà Huế có thể tham khảo cho các loại hình như Ca Huế và Nhã nhạc cung đình. 2. Phố đi bộ Ngõ Rộng - Ngõ Hẹp: Tư duy "chỉnh trang chứ không phá bỏ" Cũng trong sáng nay, Đoàn đã khảo sát thực tế tại khu phố đi bộ Ngõ Rộng - Ngõ Hẹp (Kuanzhai Alleys) nằm trên đường Zhongtongren, quận Thanh Dương. Đây là khu bảo tồn văn hóa lịch sử quy mô lớn gồm ba con ngõ song song (Ngõ Rộng, Ngõ Hẹp và Ngõ Giếng) với các tứ hợp viện kiến trúc thời Thanh được giữ gìn nguyên vẹn. Tại đây, Đoàn ghi nhận cách quy hoạch phân khu chức năng rất khoa học của phía bạn để phục vụ đa dạng đối tượng du khách: Ngõ Rộng (Kuan Xiangzi): Tập trung tái hiện cuộc sống "Thành Đô xưa" với các quán trà cổ, ẩm thực truyền thống và các hoạt động văn hóa dân gian.
Ngõ Hẹp (Zhai Xiangzi): Mang phong cách "Sống chậm" với các sân vườn yên tĩnh, không gian nghệ thuật và ẩm thực tinh tế. Ngõ Giếng (Jing Xiangzi): Mang hơi thở hiện đại với các quán Bar, Pub và điểm check-in cho giới trẻ. Bài học lớn nhất rút ra từ điểm khảo sát này là tư duy "chỉnh trang chứ không phá bỏ". Thành Đô đã thành công trong việc biến một khu dân cư cũ kỹ thành "phòng khách của thành phố", nơi du khách vừa thấy được bề dày lịch sử qua từng viên gạch xám, vừa được thụ hưởng các dịch vụ tiện ích hiện đại. Đây là mô hình tham khảo giá trị cho thành phố Huế trong việc chỉnh trang, khai thác các tuyến phố cổ tại Bao Vinh, Gia Hội hoặc khu vực quanh Đại Nội. 3. Đàm Đậu Hoa: Xây dựng thương hiệu từ câu chuyện dòng họ Tiếp đó, Đoàn đã khảo sát cơ sở ẩm thực "Xiyuecheng Tan Bean Curd" (Tây Nguyệt Thành Đàm Đậu Hoa) – một thương hiệu được công nhận là "Lão tự hiệu" (Thương hiệu lâu đời) của Trung Quốc. Điểm độc đáo mà Đoàn ghi nhận là tư duy "Bảo tàng trong nhà hàng". Không chỉ kinh doanh món ăn, cơ sở này dành không gian trang trọng nhất để trưng bày "Bức tường Lịch sử", ghi lại quy trình truyền thừa nghề qua 4 thế hệ: từ cụ Đàm Ngọc Quang (1924) đến người kế thừa hiện tại là ông Đàm Cố. Các hiện vật như giấy tờ cổ, chứng nhận, dụng cụ làm nghề từ thế kỷ trước được trưng bày trong tủ kính, cùng với triết lý kinh doanh "Vương đạo chính trực", "Thành tín vi bản" (Lấy chữ tín làm gốc) được treo trang trọng. Cách làm này đã biến món ăn dân dã thành một sản phẩm văn hóa có bề dày lịch sử, tạo niềm tin tuyệt đối cho thực khách. 4. Không gian Sơn mài Thành Đô: Nâng tầm thủ công mỹ nghệ Tại điểm khảo sát Nghệ thuật Sơn mài (Chengdu Lacquer Art), Đoàn công tác đặc biệt ấn tượng với cách phía bạn nâng tầm sản phẩm thủ công. Với triết lý "Tất Chi Đạo" (Đạo của Sơn mài) - đề cao sự "Hòa hợp bốn mùa, đầy đủ năm màu" và vẻ đẹp tự nhiên như tạo hóa ("Văn như thiên thành"), các sản phẩm sơn mài tại đây thoát khỏi khuôn mẫu hàng lưu niệm thông thường để trở thành tác phẩm nghệ thuật.
Hệ thống trưng bày sử dụng ánh sáng nghệ thuật, làm nổi bật độ bóng và sự tinh xảo của tông màu Đỏ - Đen truyền thống. Qua trao đổi và tìm hiểu quy trình chế tác, Đoàn nhận thấy đây là hướng đi tiềm năng để các làng nghề thủ công truyền thống của Huế học hỏi, đặc biệt trong khâu thiết kế bao bì, kể câu chuyện sản phẩm và phát triển dòng quà tặng lưu niệm cao cấp phục vụ du lịch. Chuyến khảo sát trong buổi sáng đã cung cấp nhiều tư liệu thực tiễn sinh động, giúp ngành Văn hóa và Thể thao có thêm cơ sở để tham mưu các chính sách phát triển công nghiệp văn hóa, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế bền vững trong thời gian tới./.