Những quy định mới trong lĩnh vực di sản văn hoá có hiệu lực thi hành từ 01/7/2025
30/05/2025
Luật Di sản văn hóa số 45/2025/QH15 được Quốc hội Khóa XV thông qua vào ngày 23 tháng 11 năm 2024 tại kỳ họp thứ 8 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày ngày 01 tháng 7 năm 2025.
Luật Di sản văn hóa lần này gồm 9 chương, 95 điều, tăng 2 chương, 22 điều so với Luật Di sản văn hóa năm 2001 được Sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2009 (7 chương, 73 điều). Luật Di sản văn hóa năm 2024 đã bám sát các mục tiêu, quan điểm, chính sách lớn được Quốc hội thông qua, thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước; đã có tính kế thừa những mặt tích cực của Luật Di sản văn hóa năm 2001 được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2009, đồng thời, có những quy định về nhiều vấn đề mới đã rõ, được kiểm chứng trong thực tiễn, có tính ổn định cao; đã sửa đổi những quy định chồng chéo, bất cập, không phù hợp với thực tiễn đặt ra để tạo cơ sở, định hướng cho việc giải quyết rất nhiều những điểm nghẽn về thể chế, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, như: những bất cập liên quan đến việc khoanh vùng bảo vệ di tích; sửa chữa, cải tạo, xây dựng công trình, nhà ở riêng lẻ trong và ngoài khu vực bảo vệ di tích; thực hiện các dự án bảo quản, tu bổ, tôn tạo, phục hồi di tích và di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu… Về quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ của các cá nhân, tổ chức, cơ quan, đơn vị; đẩy mạnh xã hội hóa, hợp tác công tư, tổ chức các loại hình quỹ để bảo tồn di sản văn hóa dân tộc đã được quy định cụ thể hơn, rõ ràng hơn. Các quy định trong Luật lần này đã hướng đến việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyển đổi số di sản văn hóa và đã có sự nghiên cứu tương thích với nhiều điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên trong quá trình tổ chức thực hiện hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.
Để cụ thể hóa các quy định Luật Di sản văn hóa số 45/2025/QH15 trong công tác kiểm kê di sản văn hóa; quản lý di vật, cổ vật, di sản tư liệu, bảo vật quốc gia; khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa; hoạt động bảo tàng bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; ngày 13 tháng 5 năm 2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành các Thông tư: số 04/2025/TT-BVHTTDL Quy định về kiểm kê di sản văn hóa, công bố danh mục kiểm kê di sản văn hóa; đưa thêm, di dời, thay đổi hiện vật trong di tích; phân loại di vật, cổ vật; kho bảo quản di sản tư liệu; di sản văn hóa hạn chế sử dụng, khai thác và hướng dẫn việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa; số 05/2025/TT-BVHTTDL Quy định chi tiết về nhiệm vụ chuyên môn của bảo tàng; gửi, lưu giữ hiện vật, tư liệu về di sản văn hóa phi vật thể, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di sản tư liệu; hoạt động nghiên cứu, sưu tầm và tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân người nước ngoài và hoạt động nghiên cứu, sưu tầm di sản tư liệu; chương trình, tài liệu, tổ chức đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng cho nhân lực quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; số 06/2025/TT-BVHTTDL Quy định chi tiết một số quy định về bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; định mức kinh tế - kỹ thuật bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích. Những Thông tư này cũng sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 01 tháng 7 năm 2025.
Những quy định mới này sẽ góp phần tích cực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc nói chung và trên địa bàn thành phố Huế nói riêng trong giai đoạn sắp tới. Sở Văn hóa và Thể thao đã có văn bản gửi và đề nghị các địa phương, đơn vị chuyên, bảo tàng công lập, bảo tàng ngoài công lập nghiên cứu kỹ lưỡng nội dung Luật Di sản văn hóa năm 2024 cùng các Thông tư nêu trên để triển khai thực hiện công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa thuộc thẩm quyền; đồng thời, tổ chức tuyên truyền, phổ biến, thông báo đến các cá nhân, tổ chức cùng cộng đồng dân cư địa phương về các quy định mới trong lĩnh vực di sản văn hóa.
Trong thời gian tới, sau khi nắm bắt các nội dung, quy định liên quan đến việc tổ chức triển khai thực hiện Luật từ các lớp tập huấn chuyên môn do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật sâu rộng về di sản văn hóa cho tất cả các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn thành phố Huế đảm bảo mang tính đồng bộ, thống nhất trong quá trình thực thi. Cùng với đó, sẽ tham mưu UBND thành phố Huế ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết một hoặc nhiều vấn đề quy định trong Luật, văn bản của Trung ương nếu xét thấy cần thiết, cấp thiết với thực tiễn ở Huế.