Xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn trên địa bàn thành phố, ghi nhận những kết quả đạt được trong công tác bảo vệ môi trường

Aa

Thực hiện Đề án xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn, trong những năm qua, Sở Văn hoá và Thể thao đã phối hợp với Mặt trận Tổ quốc các cấp trên địa bàn thành phố tập trung đẩy mạnh thực hiện công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực văn hoá và thể thao mang lại một số kết quả đạt đáng phấn khời, đồng thời đã đưa ra một số bài học kinh nghiệm và giải pháp thực hiện trong thời gian đến về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực văn hoá và thể thao trên địa bàn thành phố.

1. Công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa và thể thao từ thực tiễn của thành phố Huế nói chung

Bám sát những quy định về xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn của thành phố, đặc biệt là lĩnh vực bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hoá, thể thao, trong những năm qua, Sở Văn hoá và Thể thao đã tham mưu triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức trong mọi tầng lớp nhân dân nhằm bảo vệ môi trường nói chung, bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hoá, thể thao nói riêng đạt được một số kết quả nhất định.

Bên cạnh việc lồng ghép tuyên truyền bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hoá, thể thao thông qua thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, ở thành phố Huế đã triển khai các phong trào, cuộc vận động như: Ban chỉ đạo phong trào thành phố đã lồng ghép thực hiện các cuộc vận động, phong trào hiện có; bổ sung các nội dung văn hóa phù hợp với thực tiễn; gắn kết chặt chẽ văn hóa với các lĩnh vực của đời sống xã hội, phát huy vai trò của các yếu tố văn hóa và nhân tố con người góp phần phát triển kinh tế, xã hội và chuyên môn nghiệp vụ. Gắn với các cuộc vận động xã hội rộng lớn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể như: xây dựng nông thôn mới; xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; phòng chống tệ nạn xã hội; xây dựng văn hóa giao thông. Gắn kết thực hiện các nhiệm vụ của các ngành, đoàn thể với các phong trào: “Học tập, lao động, sáng tạo trong cán bộ, công nhân viên chức”; “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”; Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi”; “Phụ nữ tích cực học tập, lao động, sáng tạo xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; “Cựu Chiến binh gương mẫu”; “Tuổi trẻ Việt Nam sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại”; Xây dựng môi trường văn hóa trong các đơn vị lực lượng vũ trang; xây dựng tuyến phố văn minh, tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp gắn với việc thực hiện đề án Ngày chủ nhật xanh....

Đặc biệt, ngành Văn hoá và Thể thao là cơ quan chủ trì thực hiện Đề án “Xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn” của thành phố đã tập trung đẩy mạnh việc nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường nói chung, môi trường trong tổ chức các hoạt động văn hoá và thể thao.

Qua thời gian tham mưu thực hiện đề án, thành phố đã ban hành các quy định, chỉ thị về thực hiện nếp sống văn minh đô thị và nông thôn trong đó chú trọng đến vấn đề bảo vệ môi trường. Cụ thể tại Quyết định  số 60/2017/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2017 của Ủy ban nhân dân tỉnh quy định một số vấn đề trong thực hiện nếp sống văn minh đô thị và nông thôn trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2017-2020” quy định về nếp sống văn minh, bảo vệ môi trường như:“ Giữ gìn xanh, sạch, đẹp các di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật; công viên, các công trình công cộng; Bảo tồn và phát huy các hình thức sinh hoạt văn hoá, văn nghệ, thể thao truyền thống và thuần phong mỹ tục của các địa phương; Thực hiện nghiêm túc các nội quy, quy ước xây dựng gia đình văn hóa, làng, thôn, bản, tổ dân phố văn hóa; cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp văn hóa; Vận động cán bộ, công chức, viên chức và người dân thực hiện tang lễ không quá 03 ngày; hạn chế rải vàng mã trên đường đưa tang; Tổ chức lễ cưới, lễ tang, lễ hội và các sinh hoạt xã hội khác văn minh, lành mạnh, đảm bảo an ninh trật tự, an toàn, tiết kiệm; Giao tiếp, ứng xử có văn hoá, văn minh, lịch sự. Sử dụng trang phục lịch sự khi đến những nơi trang nghiêm, các điểm di tích lịch sử, văn hóa; Quy định những tuyến đường hạn chế rải tiền Việt Nam, tiền nước ngoài, vàng mã khi đưa tang…Về bảo vệ môi trường và cảnh quan đô thị, nông thôn: 1. Đảm bảo vệ sinh môi trường, giữ gìn vệ sinh nơi ở, đường phố, thôn xóm, cơ quan luôn sạch, đẹp; trồng cây xanh ở những nơi công cộng, tham gia làm vệ sinh chung theo quy định của thành phố, huyện, thị xã, tổ, thôn, cơ quan, đơn vị; 2. Có thùng rác tại các nơi công cộng. Đổ rác, thu gom rác, chất thải theo quy định. Trong đó đơn vị thu gom rác phải thu gom sạch sẽ tại các vị trí đặt thùng rác; 3. Các cơ sở kinh doanh, hộ gia đình thực hiện nghiêm túc quy định về bảo vệ môi trường và an ninh trật tự; sử dụng âm thanh, loa máy đảm bảo quy định của pháp luật về độ ồn và thời gian;4. Các hộ gia đình dùng thùng đốt vàng mã để đảm bảo vệ sinh môi trường và phòng, chống cháy nổ;5. Xây dựng mô hình “Tổ dân phố không rác”, “Thôn không rác”;6. Xây dựng đảm bảo hệ thống thoát nước, công trình điện chiếu sáng ở các tuyến đường nội thị và khu dân cư;7. Hộ gia đình, các tổ chức, tập thể hạn chế thấp nhất việc rải những vật phẩm (hạt nổ, “cháo thánh”, bánh kẹo, thuốc lá,...) ra lòng, lề đường khi tổ chức lễ cúng…”

Ngoài những quy định trên, vừa qua, Ngành Văn hoá và Thể thao đã tham mưu UBND thành phố ban hành Chỉ thị số 14/CT-UBND ngày 26/6/2023 về việc thực hiện nếp sống văn minh đô thị và nông thôn trên địa bàn tỉnh đến năm 2030. Chỉ thị đã nêu một số nội dung về bảo vệ môi trường cần được quan tâm thực hiện như:

- Bảo vệ môi trường và cảnh quan đô thị, nông thôn; Đảm bảo vệ sinh môi trường, giữ gìn vệ sinh nơi ở, đường phố, thôn xóm, cơ quan luôn sạch, đẹp; trồng cây xanh ở những nơi công cộng, tham gia làm vệ sinh chung, theo quy định của thành phố, huyện, thị xã, xã, phường, thị trấn, tổ, thôn, cơ quan, đơn vị.

- Khuyến khích mọi nhà, mọi người dân trồng cây xanh, cây cảnh theo quy hoạch và khuôn viên gia đình.

          - Khu đô thị, khu dân cư tập trung phải đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi
trường, có mạng lưới cấp, thoát nước, hệ thống thu gom, xử lý nước thải đồng bộ. Hộ gia đình, cá nhân có trách nhiệm giảm thiểu, phân loại chất thải sinh
hoạt tại nguồn, thu gom và chuyển rác thải sinh hoạt đã được phân loại đến đúng nơi quy định.

- Các cơ sở kinh doanh, hộ gia đình thực hiện nghiêm túc quy định về bảo vệ môi trường và an ninh trật tự; sử dụng âm thanh, loa máy đảm bảo quy định của pháp luật về độ ồn và thời gian.

- Các hộ gia đình dùng thùng đốt vàng mã để đảm bảo vệ sinh môi trường
và phòng, chống cháy nổ.

- Xây dựng mô hình Tổ dân phố không rác”, Thôn không rác”, thực
hiện tốt phong trào Chủ nhật xanh”, Ngày chủ nhật vì cộng đồng” để Thừa Thiên Huế xanh, sạch, sáng.

- Xây dựng đảm bảo hệ thống thoát nước, công trình điện chiếu sáng ở
các tuyến đường nội thị và khu dân cư.

- Hộ gia đình, các tổ chức, tập thể hạn chế thấp nhất việc rải những vật
phẩm (hạt nổ, cháo thánh”, bánh kẹo, thuốc lá,...) ra lòng, lề đường khi tổ chức
lễ cúng.

- Nghiêm cấm các hành vi sau: treo dán, đặt biển quảng cáo rao vặt làm mất mỹ quan; cơi nới, làm mái che sai quy định; đổ chất phế thải, rác, nước thải trực tiếp ra đường, vỉa hè, xuống sông, ao, hồ, suối, biển; chiếm dụng vỉa hè, lòng đường, công viên, khu vực công cộng khi thi công xây dựng nhà ở, công trình.

Sau thời gian thực hiện các quy định trên, vấn đề bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hoá và thể thao của thành phố có nhiều chuyển biến tích cực. Các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các Đoàn thể và địa phương đã có sự quan tâm và chỉ đạo cụ thể góp phần cho công tác tuyên truyền, phổ biến và nhân rộng phong trào làm chuyển biến nhận thức trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và mọi tầng lớp nhân dân về việc xây dựng nếp sống văn minh và bảo vệ môi trường. Các chương trình, mô hình thí điểm (tuyến đường văn minh, tuyến đường không rải vàng mã, thôn không rác, tổ dân phố không rác,...) bước đầu đã đạt được những thành công, tạo được nề nếp, ý thức chấp hành tốt trong đại bộ phận cán bộ và quần chúng nhân dân, là cơ sở để triển khai, nhân rộng trên phạm vi toàn thành phố.

Đã có sự kế thừa những thành quả và kinh nghiệm của việc thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” để triển khai xây dựng nếp sống văn minh đô thị và bảo vệ môi trường. Khơi dậy và phát huy những nhân tố tích cực trong cộng đồng dân cư đối với một số lĩnh vực đảm bảo trật tự đô thị, giữ gìn vệ sinh môi trường, giao tiếp, ứng xử; thực hiện nếp sống mới trong việc cưới, việc tang và lễ hội;... Việc tuyên truyền và kết quả triển khai đã tạo ra những chuyển biến mới trong ý thức của người dân, tác động tích cực đến thành công của các hoạt động văn hóa, thể thao và lễ hội lớn của thành phố...

Mặc dù đã đạt được mốt số kết quả nhất định về công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hoá và thể thao, trên địa bàn thành phố vẫn còn tồn tại những khó khan nhất định đó là:

Ý thức của một bộ phận không nhỏ người dân còn hạn chế trong việc thực hiện nếp sống văn minh đô thị và bảo vệ môi trương. Tình trạng lấn chiếm vỉa hè, thói quen đổ rác thải sinh hoạt ra đường vẫn còn khá phổ biến đối với người dân đô thị, nhất là ở các hàng quán; việc đốt, rải vàng mã mất vệ sinh, ảnh hưởng mỹ quan đô thị,... Tình trạng đám tang để dài ngày vẫn còn diễn ra, đặc biệt trong tầng lớp cán bộ, đảng viên gây bức xúc trong dư luận,...

Một số địa phương, cơ quan, ban ngành có xây dựng kế hoạch thực hiện Đề án nhưng nhiệm vụ đặt ra còn chung chung, chưa cụ thể và tập trung vào nội dung. Sự phối kết hợp giữa các cơ quan, ban, ngành còn chưa thường xuyên, đồng bộ, sự vào cuộc của các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương chưa thật sự quyết liệt, chưa có những biện pháp xử lý nghiêm đối với các trường hợp vi phạm về bảo vệ môi trường.

Công tác tuyên truyền, vận động đến từng cộng đồng dân cư chưa được triển khai một cách thường xuyên, hiệu quả. Các mô hình hay trong bảo vệ môi trường theo nếp sống văn minh chưa được nhân rộng ở các địa phương.

Nguồn lực đầu tư cho một số hoạt động, cho công tác tuyên truyền còn hạn chế, chưa đáp ứng những nhiệm vụ đặt ra.

2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn của thành phố Huế về bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa và thể thao

- Công tác tuyên truyền tại cơ sở cần triển khai liên tục và cụ thể để người dân nắm hết được nội dung các quy định về xây dựng nếp sống văn minh và bảo vệ môi trường.

- Mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động và cơ quan, đơn vị phải gương mẫu trong bảo vệ môi trường, là một tuyên truyền viên tích cực trong việc bảo vệ môi trường.

- Nơi nào Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền tốt thì phong trào sẽ hiệu quả.

- Cần phát huy mạnh mẽ vai trò của các tổ chức Chính trị - xã hội (Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh) trong việc vận động, tuyên truyền tạo chuyển biến về nhận thức và giám sát hành vi của người dân trong thực hiện nếp sống văn minh và bảo vệ môi trường.

3. Các giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế, khó khăn, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa và thể thao tại thành phố Huế

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa, thể thao trong thời gian tới, ngành văn hóa, thể thao tiếp tục thực hiện 4 nhóm giải pháp sau:

Thứ nhất, nhóm giải pháp nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường. Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ trực tiếp quản lý trong lĩnh vực, người lao động trong ngành và cộng đồng dân cư, du khách tại các điểm du lịch, tổ chức lễ hội và tham gia các hoạt động thể thao. Tuyên truyền công tác bảo vệ môi trường trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Các sự kiện thể thao phải gắn với công tác bảo vệ môi trường. Xây dựng bộ tiêu chuẩn và xét tặng danh hiệu cho tổ chức, cá nhân hoạt động văn hóa, thể thao có thành thích xuất sắc trong công tác bảo vệ môi trường.

Thứ hai, nhóm giải pháp hoàn thiện cơ chế chính sách bảo vệ môi trường. Nghiên cứu, tham mưu đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản, chỉ thị chỉ đạo các địa phương về BVMT trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch. Trên cơ sở quy định pháp luật, tiếp tục xây dựng, điều chỉnh, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về công tác bảo vệ môi trường.

Thứ ba, nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường. Lồng ghép, thực hiện các nội dung bảo vệ môi trường đối với các kế hoạch, đề án phát triển ngành, lĩnh vực văn hóa, thể thao; khẳng định và nâng cao vai trò của tiêu chí bảo vệ môi trường trong các cuộc vận động; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về môi trường…

Thứ tư, nhóm giải pháp tăng cường nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường, trong đó có hai vấn đề chính cần quan tâm là tăng cường đầu tư về vật chất, kỹ thuật, trang thiết bị và nguồn lực.

TT