Ghi nhận 5 năm triển khai Đề án phát huy giá trị và xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch đặc sắc giai đoạn 2021 – 2025

Aa

Ca Huế là loại hình nghệ thuật di sản đặc thù của Huế đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đặc biệt, Ca Huế trên sông Hương là sản phẩm văn hóa đặc trưng được giới thiệu với du khách trong nước và quốc tế khi đến Huế.

Trong những năm qua, các cấp, các ngành đã đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật Ca Huế để hình thành nên những sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn khách du lịch.

Sau 5 năm triển khai Đề án phát huy giá trị và xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch đặc sắc giai đoạn 2021 – 2025 đã để lại rất nhiều dấu ấn. Trong đó phải kể đến như việc biên soạn, xuất bản các ấn phẩm: Ca Huế - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Nxb Thuận Hóa, 2019), Nghệ thuật Ca Huế trong xã hội đương đại (Nxb Thuận Hóa, 2022), Khúc Hương Bình (Nxb Thuận Hóa, 2022), Miền Hương Ngự (Nxb Thuận Hóa, 2022) nhằm giới thiệu, nghiên cứu, khẳng định giá trị sâu sắc về văn hóa, lịch sử của nghệ thuật Ca Huế gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Thuận Hóa - Phú Xuân - Huế.

Xây dựng các chuyên mục, chuyên đề quảng bá về Ca Huế trên các phương tiện truyền thông của ngành. Xây dựng Pano tuyên truyền tại Bến thuyền du lịch Toà Khâm về quy định tổ chức biểu diễn Ca Huế và tuyên truyền, quảng bá hình ảnh Ca Huế đến với du khách trong nước, quốc tế khi đến Huế; đồng thời, công bố đường dây nóng, hòm thư tiếp nhận thông tin phản ánh, kiến nghị liên quan đến các hành vi vi phạm khi thực hiện chương trình Ca Huế tại Bến Thuyền du lịch Toà Khâm.

Cùng với đó, Sở Du lịch đã khuyến khích các doanh nghiệp lữ hành xây dựng các tour, tuyến, sản phẩm trải nghiệm gắn với Ca Huế, đưa hoạt động biểu diễn Ca Huế trên sông Hương trở thành điểm đến trong chương trình du lịch của khách tại Huế. Từ đó, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của Huế, tạo thêm lựa chọn hấp dẫn cho du khách, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của khách du lịch. Lồng ghép nội dung ca Huế vào các chương trình tập huấn, cập nhật kiến thức cho đội ngũ hướng dẫn viên du lịch nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng thuyết minh của hướng dẫn viên về giá trị lịch sử, nghệ thuật, âm nhạc và ý nghĩa văn hóa của Ca Huế, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản Ca Huế thông qua việc đưa di sản vào thực tiễn hoạt động du lịch, để mỗi hướng dẫn viên trở thành “đại sứ văn hóa” lan tỏa hình ảnh Huế.

Về đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, tập huấn, thẩm định nâng cao chất lượng biểu diễn Ca Huế phục vụ khách du lịch, từ năm 2021 đến nay, Sở Văn hóa và Thể thao đã tổ chức 5 lớp tập huấn về hoạt động tổ chức biểu diễn Ca Huế.

Riêng trong năm 2023 và 2024 đã xây dựng kế hoạch tập huấn dài ngày để hướng dẫn nâng cao kỹ năng biểu diễn các bài bản Ca Huế cho các cho các diễn viên, nhạc công của các Doanh nghiệp tổ chức biểu diễn Ca Huế. Trong đó tập trung các bài, bản Ca Huế cổ như: Nam xuân, Nam ai, Quả phụ... nhằm mục đích công tác bảo tồn và phát huy giá trị Ca Huế.

Dù đạt nhiều thành qua, nhưng theo lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao vẫn còn nhiều tồn tại. Trong đó phải kể đến như không gian thực hiện Ca Huế thính phòng vẫn chưa được bố trí địa điểm thực hiện, hiện nay chỉ đang hoạt động với một số địa chỉ như: 23-25 Lê Lợi, các nhà vườn, cơ sở dịch vụ du lịch, nhà hàng khách sạn... những không gian này vẫn chưa đáp ứng về điều kiện, cơ sở vật chất để biểu diễn phục vụ khách du lịch làm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Hiện nay, vẫn chưa có không gian, thiết chế độc lập được thiết kế xây dựng phù hợp với loại hình nghệ thuật truyền thống để chuyên tổ chức biểu diễn Ca Huế thính phòng chất lượng cao phục vụ du khách. Chưa bố trí được địa điểm bán vé nghe Ca Huế cố định cho các doanh nghiệp dẫn đến tình trạng bán vé lẽ dọc tuyến đường Lê Lợi trước Trường Đại học Sư phạm và Công viên 3 tháng 2 làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự những tháng cao điểm về du lịch. Tình trạng bán hàng rong, xe xích lô gây mất trật tự tại Bến thuyền du lịch Toà Khâm làm ảnh hưởng đến hình ảnh, môi trường du lịch vẫn còn tái diễn.

Công tác giám sát camera tại khu vực biểu diễn (thuyền rồng tổ chức Ca Huế) vẫn đang thực hiện về máy cá nhân của Tổ liên ngành nên còn nhiều bất cập trong công tác giám sát, quản lý hoạt động tổ chức biểu diễn. Thuyền tham gia tổ chức biểu diễn vẫn còn hạn chế về ánh sáng, bàn ghế... làm ảnh hưởng đến chất lược dịch vụ; tình trạng thuyền đón và trả khách không đúng quy định, chở quá tải (số lượng khách); thuyền trưởng, thuyền viên vẫn chưa thực hiện trang phục lịch sự và đeo bảng tên vẫn còn diễn ra; tình trạng một số người dân dùng ghe nhỏ đến các thuyền đang biểu diễn để chèo kéo bán cá phóng sanh cho du khách.

Công tác kiểm tra luôn được thường xuyên, tuyên nhiên nhân lực và phương tiện phục vụ công tác còn mỏng, trong khi hoạt động biểu điễn diễn ra thường xuyên và trải dài chủ yếu vào ban đêm. Một số chương trình biểu diễn của các Doanh nghiệp chưa đảm bảo số lượng người, nội dung chương trình biểu diễn không đúng theo văn bản chấp thuận tổ chức biểu diễn, rút ngắn lời ca, cắt xén tiết mục. Tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp cẫn diễn ra như: hạ giá suất diễn, giảm thù lao cho diễn viên, nhạc công; tranh giành khách đẫn đến mất an ninh trật tự tạo nên hình ảnh xấu đối với khách tham gia thưởng thức chương trình biểu diễn.

Từ những thực tiễn trong quá trình 5 năm triển khai thực hiện Đề án, trong thời gian tới nhằm phát huy giá trị và xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch đặc sắc, Sở Văn hoá và Thể thao đề nghị UBND Thành phố nhiều nội dung trọng tâm.

Cụ thể, Sở Văn hoá và Thể thao đang triển khai thực hiện Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản nghệ thuật Ca Huế đến năm 2030”, trong đó có nội dung xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch. Nhằm đảm bảo việc thống nhất triển khai thực hiện có hiệu quả tránh trùng lặp trong việc xây dựng các Đề án, Sở Văn hoá và Thể thao đề nghị UBND thành phố thời gian tới tiếp tục triển khai thực hiện việc phát huy giá trị và xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch đặc sắc theo các mục tiêu đề ra.

Đặc biệt, tiếp tục giao Sở Văn hoá và Thể thao là cơ quan Thường trực Tổ liên ngành kiểm tra hoạt động Ca Huế và tiếp tục triển khai Quyết định số 104/2025/QĐ-UBND ngày 14/10/2025 của UBND thành phố Huế về việc ban hành Quy chế hoạt động biểu diễn và tổ chức dịch vụ biểu diễn Ca Huế trên địa bàn thành phố Huế thay thế Quyết định số 21/2024/QĐ-UBND ngày 03/5/2024.

Ngoài ra, phối hợp với các sở ban ngành, đơn vị chức năng, chuyên môn để triển khai việc thực hiện đề án với mục tiêu để Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch.

Trong những năm qua, các cấp, các ngành đã đặc biệt quan tâm đến công tác bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật Ca Huế để hình thành nên những sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn khách du lịch.

Sau 5 năm triển khai Đề án phát huy giá trị và xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch đặc sắc giai đoạn 2021 – 2025 đã để lại rất nhiều dấu ấn. Trong đó phải kể đến như việc biên soạn, xuất bản các ấn phẩm: Ca Huế - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (Nxb Thuận Hóa, 2019), Nghệ thuật Ca Huế trong xã hội đương đại (Nxb Thuận Hóa, 2022), Khúc Hương Bình (Nxb Thuận Hóa, 2022), Miền Hương Ngự (Nxb Thuận Hóa, 2022) nhằm giới thiệu, nghiên cứu, khẳng định giá trị sâu sắc về văn hóa, lịch sử của nghệ thuật Ca Huế gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Thuận Hóa - Phú Xuân - Huế.

Xây dựng các chuyên mục, chuyên đề quảng bá về Ca Huế trên các phương tiện truyền thông của ngành. Xây dựng Pano tuyên truyền tại Bến thuyền du lịch Toà Khâm về quy định tổ chức biểu diễn Ca Huế và tuyên truyền, quảng bá hình ảnh Ca Huế đến với du khách trong nước, quốc tế khi đến Huế; đồng thời, công bố đường dây nóng, hòm thư tiếp nhận thông tin phản ánh, kiến nghị liên quan đến các hành vi vi phạm khi thực hiện chương trình Ca Huế tại Bến Thuyền du lịch Toà Khâm.

Cùng với đó, Sở Du lịch đã khuyến khích các doanh nghiệp lữ hành xây dựng các tour, tuyến, sản phẩm trải nghiệm gắn với Ca Huế, đưa hoạt động biểu diễn Ca Huế trên sông Hương trở thành điểm đến trong chương trình du lịch của khách tại Huế. Từ đó, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của Huế, tạo thêm lựa chọn hấp dẫn cho du khách, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của khách du lịch. Lồng ghép nội dung ca Huế vào các chương trình tập huấn, cập nhật kiến thức cho đội ngũ hướng dẫn viên du lịch nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng thuyết minh của hướng dẫn viên về giá trị lịch sử, nghệ thuật, âm nhạc và ý nghĩa văn hóa của Ca Huế, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản Ca Huế thông qua việc đưa di sản vào thực tiễn hoạt động du lịch, để mỗi hướng dẫn viên trở thành “đại sứ văn hóa” lan tỏa hình ảnh Huế.

Về đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, tập huấn, thẩm định nâng cao chất lượng biểu diễn Ca Huế phục vụ khách du lịch, từ năm 2021 đến nay, Sở Văn hóa và Thể thao đã tổ chức 5 lớp tập huấn về hoạt động tổ chức biểu diễn Ca Huế.

Riêng trong năm 2023 và 2024 đã xây dựng kế hoạch tập huấn dài ngày để hướng dẫn nâng cao kỹ năng biểu diễn các bài bản Ca Huế cho các cho các diễn viên, nhạc công của các Doanh nghiệp tổ chức biểu diễn Ca Huế. Trong đó tập trung các bài, bản Ca Huế cổ như: Nam xuân, Nam ai, Quả phụ... nhằm mục đích công tác bảo tồn và phát huy giá trị Ca Huế.

Dù đạt nhiều thành qua, nhưng theo lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao vẫn còn nhiều tồn tại. Trong đó phải kể đến như không gian thực hiện Ca Huế thính phòng vẫn chưa được bố trí địa điểm thực hiện, hiện nay chỉ đang hoạt động với một số địa chỉ như: 23-25 Lê Lợi, các nhà vườn, cơ sở dịch vụ du lịch, nhà hàng khách sạn... những không gian này vẫn chưa đáp ứng về điều kiện, cơ sở vật chất để biểu diễn phục vụ khách du lịch làm ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Hiện nay, vẫn chưa có không gian, thiết chế độc lập được thiết kế xây dựng phù hợp với loại hình nghệ thuật truyền thống để chuyên tổ chức biểu diễn Ca Huế thính phòng chất lượng cao phục vụ du khách. Chưa bố trí được địa điểm bán vé nghe Ca Huế cố định cho các doanh nghiệp dẫn đến tình trạng bán vé lẽ dọc tuyến đường Lê Lợi trước Trường Đại học Sư phạm và Công viên 3 tháng 2 làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự những tháng cao điểm về du lịch. Tình trạng bán hàng rong, xe xích lô gây mất trật tự tại Bến thuyền du lịch Toà Khâm làm ảnh hưởng đến hình ảnh, môi trường du lịch vẫn còn tái diễn.

Công tác giám sát camera tại khu vực biểu diễn (thuyền rồng tổ chức Ca Huế) vẫn đang thực hiện về máy cá nhân của Tổ liên ngành nên còn nhiều bất cập trong công tác giám sát, quản lý hoạt động tổ chức biểu diễn. Thuyền tham gia tổ chức biểu diễn vẫn còn hạn chế về ánh sáng, bàn ghế... làm ảnh hưởng đến chất lược dịch vụ; tình trạng thuyền đón và trả khách không đúng quy định, chở quá tải (số lượng khách); thuyền trưởng, thuyền viên vẫn chưa thực hiện trang phục lịch sự và đeo bảng tên vẫn còn diễn ra; tình trạng một số người dân dùng ghe nhỏ đến các thuyền đang biểu diễn để chèo kéo bán cá phóng sanh cho du khách.

Công tác kiểm tra luôn được thường xuyên, tuyên nhiên nhân lực và phương tiện phục vụ công tác còn mỏng, trong khi hoạt động biểu điễn diễn ra thường xuyên và trải dài chủ yếu vào ban đêm. Một số chương trình biểu diễn của các Doanh nghiệp chưa đảm bảo số lượng người, nội dung chương trình biểu diễn không đúng theo văn bản chấp thuận tổ chức biểu diễn, rút ngắn lời ca, cắt xén tiết mục. Tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp cẫn diễn ra như: hạ giá suất diễn, giảm thù lao cho diễn viên, nhạc công; tranh giành khách đẫn đến mất an ninh trật tự tạo nên hình ảnh xấu đối với khách tham gia thưởng thức chương trình biểu diễn.

Từ những thực tiễn trong quá trình 5 năm triển khai thực hiện Đề án, trong thời gian tới nhằm phát huy giá trị và xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch đặc sắc, Sở Văn hoá và Thể thao đề nghị UBND Thành phố nhiều nội dung trọng tâm.

Cụ thể, Sở Văn hoá và Thể thao đang triển khai thực hiện Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản nghệ thuật Ca Huế đến năm 2030”, trong đó có nội dung xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch. Nhằm đảm bảo việc thống nhất triển khai thực hiện có hiệu quả tránh trùng lặp trong việc xây dựng các Đề án, Sở Văn hoá và Thể thao đề nghị UBND thành phố thời gian tới tiếp tục triển khai thực hiện việc phát huy giá trị và xây dựng Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch đặc sắc theo các mục tiêu đề ra.

Đặc biệt, tiếp tục giao Sở Văn hoá và Thể thao là cơ quan Thường trực Tổ liên ngành kiểm tra hoạt động Ca Huế và tiếp tục triển khai Quyết định số 104/2025/QĐ-UBND ngày 14/10/2025 của UBND thành phố Huế về việc ban hành Quy chế hoạt động biểu diễn và tổ chức dịch vụ biểu diễn Ca Huế trên địa bàn thành phố Huế thay thế Quyết định số 21/2024/QĐ-UBND ngày 03/5/2024.

Ngoài ra, phối hợp với các sở ban ngành, đơn vị chức năng, chuyên môn để triển khai việc thực hiện đề án với mục tiêu để Ca Huế trở thành sản phẩm dịch vụ văn hoá du lịch.

Châu Hải