Phải thực sự tạo bứt phá cho làng nghề

Aa

Với một dự án quy hoạch xây dựng có vốn đầu tư lên đến 148 tỷ đồng đặt tại phường Thủy Xuân - TP Huế sẽ được triển khai trong nay mai, điều dư luận quan tâm là liệu Khu làng nghề truyền thống kết hợp dịch vụ du lịch này sẽ làm như thế nào để tạo bước đột phá cho hàng trăm làng nghề hiện có ở Thừa Thiên Huế.

Mục tiêu lớn

Với 88 làng nghề, trong đó có 69 làng nghề truyền thống, 8 làng nghề tiểu thủ công nghiệp và 11 làng nghề mới du nhập, việc quy hoạch khu làng nghề là tất yếu khi Huế được xem là thành phố du lịch bậc nhất của Việt Nam. Trong đó có nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như điêu khắc Mỹ Xuyên, gốm Phước Tích, rèn Hiền Lương, đan lát Bao La, dầu tràm Lộc Thủy, tranh làng Sình, hoa giấy Thanh Tiên hay thêu, dệt zèng... sản phẩm làm ra không chỉ tiêu thụ nội địa mà khẳng định được thị phần tại các thị trường châu Âu, châu Mỹ, châu Á. Tuy nhiên, tại thị trường địa phương người dân Huế và khách du lịch lâu nay muốn mua các sản phẩm làng nghề phải tìm đến các chợ truyền thống, cửa hàng lưu niệm hay các bến xe bến thuyền với mức giá không đảm bảo, hàng hóa trôi nổi, ảnh hưởng đến uy tín làng nghề và lòng tin của du khách. Nguy hiểm hơn, nhiều cơ sở nhập hàng Trung Quốc rồi giới thiệu là sản phẩm làng nghề Huế tạo hình ảnh xấu về thị trường hàng lưu niệm.

Theo quy hoạch chi tiết, khu làng nghề dự kiến xây dựng trên diện tích 10,9 ha nằm ở giao lộ Minh Mạng và Quốc lộ 1A - Tự Đức, phường Thủy Xuân, TP Huế. Đây là địa điểm nằm trên tuyến tham quan du lịch phía Tây Nam TP với các điểm du lịch như lăng Khải Định, Thiệu Trị, Minh Mạng, điện Hòn Chén, Khu du lịch tâm linh Quán Thế Âm, đền thờ Huyền Trân và khu di tích Chín Hầm... khu làng nghề có tổng kinh phí đầu tư 148 tỷ đồng, bao gồm khu trưng bày - bán sản phẩm - tổ chức sự kiện; khu trưng dịch vụ, ẩm thực truyền thống; trung tâm khuyến công... Sau khi hoàn chỉnh, đây sẽ là khu làng nghề truyền thống kết hợp các loại hình dịch vụ du lịch độc đáo, hiện đại, gắn kết với thiên nhiên theo hướng phát triển bền vững.

Ông Lê Tự Dũng, Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết: "Là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam, song lâu nay Huế đang thiếu các khu trưng bày và thao diễn nghề truyền thống phục vụ khách du lịch. Vì vậy, khu làng nghề sẽ xây dựng theo hướng trưng bày và trình diễn nghề thủ công truyền thống kết hợp khai thác các loại hình dịch vụ du lịch, tạo điểm tham quan và mua sắm sản phẩm làng nghề đặc trưng riêng của Huế. Mặt khác, sẽ hình thành trung tâm khuyến công và tư vấn phát triển công nghiệp vùng quy mô lớn góp phần bảo tồn và phát triển nghề truyền thống và nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp cho tỉnh. Hiện, Trung tâm Khuyến công & Xúc tiến thương mại đang lập đề án kêu gọi đầu tư, trong đó sẽ thực hiện phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm để dự án chóng thành hiện thực".

Vết xe cũ

Năm 2007, UBND TP Huế đầu tư gần 5 tỷ đồng xây dựng Trung tâm giới thiệu sản phẩm đúc đồng tại phường Phường Đúc tạo ra địa điểm trưng bày và quảng bá sản phẩm đúc đồng phục vụ du khách. Song, cũng từ cách làm, quy mô và thiếu sự liên kết nên chỉ sau vài năm hoạt động, trung tâm này không phát huy hiệu quả. Từ đó, các cơ sở đúc đồng không mặn mà chăm chút quầy hàng và hệ lụy là gần 5 tỷ đồng đang lãng phí và sử dụng sai mục đích. Hơn 1 năm sau, Trung tâm giới thiệu sản phẩm hàng thủ công mỹ nghệ đưa vào hoạt động tại 15 Lê Lợi, một vị trí đẹp và khá thuận lợi để quảng bá sản phẩm làng nghề. Tuy nhiên, do không thu hút các làng nghề, nghệ nhân nên trung tâm này đang chuyển giao cho Nhà sách Phương Nam thuê lại và mở các dịch vụ giải trí, bán sách nhiều hơn là trưng bày hàng thủ công mỹ nghệ.

Để Khu làng nghề tại Thủy Xuân phát huy hiệu quả và không đi theo “vết xe đổ” của các mô hình trước, bài toán đặt ra ở đây là cần hoạch định một kế hoạch cụ thể, lâu dài và có căn cứ dựa trên tiềm năng vốn có của hàng chục nghề và làng nghề truyền thống, đồng thời tạo động lực để thôi thúc các nghệ nhân sáng tạo.

Dù khu làng nghề đang trong quá trình thực hiện đề án và lên kế hoạch kêu gọi đầu tư, song để một dự án quy mô lớn với tổng mức đầu tư cả trăm tỷ đồng sau khi hoàn thiện không lãng phí và đáp ứng nhu cầu đặt ra, thì ngay từ bây giờ, các ban ngành cần nghiên cứu kỹ về phương án đầu tư, thiết kế xây dựng. Sự liên kết, bắt tay giữa các làng nghề, DN lữ hành và các ban ngành liên quan cũng rất cần thiết để khu làng nghề thực sự tạo bứt phá cho nghề và làng nghề góp phần quảng bá tiềm năng nghề truyền thống Huế và thúc đẩy ngành du lịch phát triển.

Theo Khánh Thư (TTH)