Ngành VHTT tỉnh Thừa Thiên Huế và TP. Đà Nẵng chung tay bảo tồn, phát huy giá trị di tích Hải Vân Quan
17/11/2016
(VHH) - Sáng ngày 17/11/2016, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Đà Nẵng đã ký biên bản ghi nhớ về việc phối hợp lập hồ sơ khoa học báo cáo UBND hai địa phương đề nghị Bộ VHTTDL xếp hạng Hải Vân Quan là di tích cấp quốc gia, tiến tới đề nghị Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích cấp quốc gia đặc biệt; đồng thời cùng triển khai các giải pháp nhằm bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di tích Hải Vân Quan, được mệnh danh là "Thiên hạ đệ nhất hùng quan”.
Trước đó, ngày 4/11, tại thành phố Huế, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao của tỉnh Thừa Thiên Huế và thành phố Đà Nẵng cùng các cơ quan, đơn vị liên quan của hai địa phương đã tổ chức cuộc họp để trao đổi, thảo luận về việc việc khoanh vùng bảo vệ, lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích và chỉnh trang Hải Vân Quan - một di tích có giá trị về lịch sử văn hóa của Việt Nam.
Tại cuộc họp, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã trình bày những nội dung về giá trị văn hóa, lịch sử của di tích Hải Vân Quan. Các thành viên dự họp cũng trao đổi, thảo luận để làm rõ quy mô, vai trò, tính chất, ý nghĩa và hiện trạng của Hải Vân Quan; phương án khoanh vùng bảo vệ di tích Hải Vân Quan; thủ tục lập hồ sơ khoa học xếp hạng di tích Hải Vân Quan; phương án bảo tồn và phát huy giá trị di tích.
Trên cơ sở đó, hai bên đã thống nhất nhiều nội dung trong biên bản ghi nhớ vừa được ký kết. Theo đó, về việc xây dựng hồ sơ khoa học sẽ do các đơn vị liên quan trực thuộc Sở Văn hóa và Thể thao và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cùng Trung tâm Quản lý Di sản văn hóa thành phố Đà Nẵng triển khai. Sauk hi hoàn thiện sẽ báo cáo UBND 2 địa phương trình Bộ VHTTDL công nhận là Di tích quốc gia và tiếp đó là trình Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt theo các trình bước và quy định hiện hành.
Về việc khoanh vùng bảo vệ và xếp hạng di tích, hai bên thống nhất đề xuất khoanh vùng bảo vệ Hải Vân Quan bao gồm 02 khu vực (khu vực I và khu vực II) thuộc địa giới hành chính của huyện Phú Lộc (tỉnh Thừa Thiên Huế) và quận Liên Chiểu (thành phố Đà Nẵng) để đảm bảo gìn giữ, bảo tồn những hạng mục, yếu tố gốc gắn liền với công trình và tạo cơ sở cho việc phục hồi, tu bổ, tôn tạo cũng như phát huy hiệu quả giá trị di tích sau này.
Hai Sở cũng thống nhất phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng quy chế quản lý và kế hoạch bảo tồn, phát huy giá trị Hải Vân Quan sau khi công trình được xếp hạng di tích. Trước mắt, báo cáo UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo UBND huyện Phú Lộc, UBND quận Liên Chiểu tăng cường công tác phối hợp, quản lý, tuyên truyền để chấn chỉnh việc buôn bán, kinh doanh của dân cư địa phương và thường xuyên tổ chức vệ sinh, bảo vệ môi trường, cảnh quan xung quanh, hạn chế việc tác động làm ảnh hưởng đến các yếu tố gốc gắn liền với Hải Vân Quan.
Hải Vân Quan là di tích tọa lạc trên núi Hải Vân thuộc địa giới hành chính của thị trấn Lăng Cô (huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế) và phường Hòa Hiệp Bắc (quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng). Đây là tổ hợp các công trình nằm trong hệ thống phòng thủ của Kinh đô Huế xưa, đồng thời sử dụng để kiểm soát sự qua lại trên đường thiên lý Bắc - Nam được xây dựng vào năm 1826 dưới thời vua Minh Mạng.
Di tích này chứa đựng những giá trị quan trọng về văn hóa, lịch sử, kiến trúc, quân sự gắn liền với vương triều Nguyễn, đồng thời, đây cũng là thắng cảnh nổi tiếng thu hút đông đảo du khách đến tham quan, nghiên cứu. Trong thời gian qua, do điều kiện khách quan, cụm công trình Hải Vân Quan chưa được tổ chức khoanh vùng bảo vệ và tiến hành các thủ tục pháp lý để bảo tồn, phát huy giá trị.