Độc đáo Lễ hội Cầu ngư làng Thai Dương xuân Giáp Ngọ
11/02/2014
(VP) - Theo phong tục "Tam niên đáo lệ" vào các năm Tý, Mão, Ngọ, Dậu, làng Thai Dương, thị trấn Thuận An (huyện Phú Vang) lại tổ chức Lễ hội Cầu ngư để tưởng nhớ vị khai canh của làng.
Là Thủy Tổ Khai Canh làng Thai Dương, nhân dân địa phương ngày nay kể lại rằng: Khi 3 Ông Thủy Tổ đến đây khai canh lập Làng, 2 Ông Họ Võ, Họ Nguyễn chuyên làm nghề nông, còn ông Trương thì không thích "cuốc đất lật cỏ", chỉ muốn "bám ghe bám mành" nên ông đã về làm ăn "khúc dưới", tức là phần đất phía dưới của Làng Thai Dương. Gia phả Họ Trương tại địa phương còn cho biết: Ông Thủy Tổ Họ Trương tên là Thiều "tức là ông Trương Thiều" mà người ta thường gọi kính cẩn là Trương Quý Công, trong thời gian đến định cư lập nghiệp ở vùng này, ông đã vào đến Quảng Nam làm nghề buôn bán ghe mành, ông học luôn cách làm nghề cá ở trong đó và về truyền dạy cho dân làng. Nhờ thế mà dân làng Thai Dương ngày một làm ăn khấm khá hơn các vùng xung quanh. Để ghi nhớ công lao của ông, dân làng đã phong ông làm vị Thành Hoàng, lập miếu thờ ông.
Sau các phần nghi lễ như: Lễ Cầu an, Lễ Chánh tế được tổ chức từ 0h ngày 11/02 thì đến rạng sáng nay (11/02/2014), các hoạt động chính của Lễ hội bao gồm: Lễcắt băng khánh thành công trình tu bổ đình làng với kinh phí hơn 1,3 tỷ đồng (phần lớn do nhân dân địa phương đóng góp), biểu diễn lân sư rồng, võ thuật, lễ cầu ngư, khởi lệnh làm trò "trên bờ dưới nước", xuất quân đánh cá vụ Nam, đua thuyền trên phá Tam Giang đã diễn ra tại khu vực sân đình và trên mặt phá Tam Giang với ước nguyện năm mới trúng mùa tôm cá.
Sau 3 hồi trống của ông trưởng làng báo hiệu khai diễn, cụ ông cao niên tung tiền và phẩm vật xuống sân đình cho các em bé đứng xem vào lượm. Những em bé trai này đã được hóa trang thành các hải sản đặc trưng như: tôm, cua, cá, mực...
Sau nghi lễ cầu ngư, lễ hội đua ghe truyền thống làng Thai Dương Hạ cũng được tổ chức, với sự tham gia của 9 đội đua đến từ các phường, xã trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Tham gia giải đua ghe, mỗi đội có 12 vận động viên tranh tài ở các độ cúng, độ tiền và độ phá. Năm nay, giải diễn ra cả hai nội dung nam và nữ. Mặc dù trời mưa to, gió lạnh nhưng giải đua ghe vẫn thu hút được hàng ngàn người dân đến xem, cổ vũ cho các tay chèo.
Làng Thai Dương ở Thừa Thiên Huế trước đây gồm có Thai Dương hạ, Thai Dương thượng, Thai Dương thôn cùng với các cồn đất nằm gần nhau trên mặt phá Tam Giang để tạo thành thế "Tam Thai liên châu". Nay làng được tách thành xã Hải Dương (Hương Trà) và xã Thuận An (Phú Vang). Dù địa điểm tổ chức của hai xã khác nhau nhưng vẫn có cùng ngày, cùng giờ, một nội dung là lễ hội của làng Thai Dương nhằm cầu mưa thuận gió hòa, ấm no, ngư dân làm ăn phát đạt.