Xây dựng tủ sách cộng đồng số, thư viện mở và không gian đọc linh hoạt đưa sách đến gần hơn với mọi người dân
03/09/2026
Để phát triển tủ sách cộng đồng số, thư viện mở và không gian đọc linh hoạt cho người dân, mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành hướng dẫn xây dựng Chương trình văn hóa đọc trong cộng đồng, triển khai xây dựng tủ sách cộng đồng số và các mô hình thư viện mở, không gian đọc linh hoạt tại khu vực đô thị và nông thôn, nhằm hình thành thói quen, kỹ năng đọc sách và bảo đảm quyền tiếp cận tri thức của người dân.
Phát triển văn hóa đọc không chỉ là xây dựng thêm những tủ sách hay tổ chức các hoạt động đọc sách, mà hướng tới tạo dựng một môi trường đọc thuận tiện, bình đẳng và phù hợp với nhu cầu của từng người dân. Trẻ em có thêm sách để khám phá thế giới; học sinh, sinh viên có thêm nguồn tài liệu phục vụ học tập; người lao động có thể tìm hiểu kiến thức nghề nghiệp; người cao tuổi có không gian đọc, giao lưu; người dân ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa có thêm cơ hội tiếp cận tri thức. Từ đó, văn hóa đọc từng bước trở thành một nhu cầu tự thân và một phần của đời sống hằng ngày, góp phần xây dựng xã hội học tập và phát triển con người.
Trong thời đại số, việc đọc sách ngày càng trở nên linh hoạt. Tủ sách cộng đồng số là mô hình lưu trữ, quản lý và cung cấp tài nguyên thông tin dưới dạng điện tử, giúp người dân có thể tiếp cận sách và tài liệu thông qua Internet bằng điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính. Người dân có thể tiếp cận tủ sách số thông qua nhiều hình thức như trạm đọc quét mã QR tại các điểm sinh hoạt cộng đồng; ứng dụng, nền tảng đọc trực tuyến; góc đọc sách số tại thư viện, nhà văn hóa, trường học; xe thư viện lưu động đa phương tiện phục vụ những địa bàn còn khó khăn.
Như vậy, chỉ với một thiết bị có kết nối Internet, người dân có thể tiếp cận nguồn sách và tri thức một cách thuận tiện, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của từng địa phương. Đây cũng là cách để những giá trị văn hóa, lịch sử và tri thức của mỗi vùng đất được lưu giữ, chia sẻ và lan tỏa rộng rãi hơn trong cộng đồng.
Cùng với phát triển tủ sách số, các mô hình thư viện mở và không gian đọc linh hoạt sẽ góp phần thay đổi cách người dân tiếp cận thư viện. Thư viện không chỉ là nơi lưu giữ và cho mượn sách mà còn trở thành không gian học tập, giao lưu, sáng tạo và sinh hoạt cộng đồng. Các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, nhà xuất bản và cộng đồng có thể đồng hành bằng nhiều hình thức: đóng góp sách và tài nguyên thông tin; hỗ trợ bản quyền, thiết bị, công nghệ; tham gia tuyên truyền, hướng dẫn người dân khai thác và sử dụng kho sách số. Đặc biệt, trong quá trình xây dựng tủ sách cộng đồng số, bản quyền và an toàn dữ liệu người sử dụng phải được bảo đảm, góp phần xây dựng môi trường đọc số an toàn, lành mạnh và bền vững.