Môi trường văn hóa, nếp sống văn minh thông qua thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” trên địa bàn thành phố

Aa

Thông qua thực thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” (“TDĐKXDĐSVH”); Đề án Xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn và các phong trào, hoạt động xã hội khác, môi trường văn hóa gia đình và môi trường văn hóa cộng đồng ở địa phương được duy trì và phát huy những giá trị tốt đẹp.

Trong thời gian qua, công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở trên địa bàn thành phố đã được chú trọng thông qua tổ chức các hoạt động văn hóa ngày càng phong phú và thiết thực nhằm huy động sức mạnh đoàn kết của cộng đồng dân cư tham gia phong trào. Hằng năm, các địa phương đã tổ chức ngày hội đại đoàn kết toàn dân gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh nhằm nâng cao chất lượng toàn diện của cuộc vận động; lồng ghép xây dựng nếp sống nông thôn mới, văn minh đô thị trong nội dung cuộc vận động; phối hợp kiểm tra, phân loại khu dân cư để làm cơ sở cho việc xét, công nhận khu dân cư văn hóa.

Ban điều hành xây dựng thôn, tổ dân phố văn hoá phối hợp với các cơ quan chức năng, các ban ngành đoàn thể động viên nhân dân bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, gắn với kinh tế, du lịch và quảng bá các di sản; tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại làm phong phú, đa dạng vốn văn hóa dân tộc; nhiều mô hình gia đình, khu dân cư, làng, thôn, bản, tổ dân phố tiêu biểu được xây dựng, thuần phong mỹ tục được gìn giữ và phát huy; mọi người, mọi nhà tích cực thực hiện nếp sống văn hoá; ứng xử văn minh; giữ gìn được kỷ cương phép nước; các tệ nạn xã hội, những hủ tục lạc hậu từng bước được đẩy lùi; phong trào văn nghệ, thể dục thể thao phát triển; quan hệ ứng xử trong từng hộ gia đình và trong cộng đồng dân cư thêm cởi mở, thân thiện hơn, tạo nề nếp trong thôn xóm; nếp sống văn minh đô thị, nông thôn, xây dựng gia đình hòa thuận hạnh phúc và tiến bộ, tình làng, nghĩa xóm được phát huy.

Truyền thông về gia đình và công tác gia đình được lồng ghép trong Phong trào “TDĐKXDĐSVH” thực hiện mang tính đa dạng, nội dung phong phú thu hút sự tham gia của các cơ quan và toàn thể nhân dân. Cùng với sự chăm lo phát triển kinh tế, văn hóa, lĩnh vực bảo vệ môi trường được các địa phương quan tâm và có những chuyển biến tích cực, nhiều chương trình được xã hội hóa, huy động công sức từ cộng đồng, hộ gia đình. Quan tâm công tác tuyên truyền, vận động nhân dân giữ gìn, bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước, hệ sinh thái, khai thác tài nguyên thiên nhiên hợp lý, bảo vệ cảnh quan nơi gia đình, khu dân cư sinh sống. Nhiều địa phương đã vận động tốt nhân dân thực hiện việc thu gom rác thải đúng quy định; xây dựng và duy trì hoạt động của đội tự quản về môi trường;...

Trên cơ sở triển khai phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, thành phố Huế đã lồng ghép, đẩy mạnh thực hiện một số đề án, phong trào về xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn; xây dựng nông thôn mới để triển khai thực hiện Quyết định 308/2005/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội đạt những kết quả quan trọng. Thực tế cho thấy, từ kết quả đạt được về xây dựng làng (thôn, bản), tổ dân phố văn hóa; cơ quan, đơn vị, trường học văn hóa và xây dựng gia đình văn hóa đã nói lên rằng, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội thời gian qua thực sự có những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của mọi tầng lớp nhân dân. Đối với việc cưới đã thực hiện nghiêm túc theo pháp luật, không còn những hủ tục rườm rà, tốn kém, giảm được tình trạng xa hoa, lãng phí, gây mất trật tự công cộng. Việc tang đã hạn chế đám tang để dài ngày, ăn uống linh đình, chấm dứt được những hủ tục lạc hậu; khuyến khích, động viên được việc trợ tang, những việc làm hiếu sự tốt đẹp. Về lễ hội, đã được các cấp các ngành phối hợp triển khai đồng bộ, quản lý chặt chẽ, đúng pháp luật, đảm bảo các lễ hội đều diễn ra an toàn, lành mạnh. Đặc biệt, ở thành phố Huế phần lớn là các lễ hội dân gian, lễ hội tâm linh có truyền thống lâu đời, việc bảo tồn, phát huy lễ hội đã thỏa mãn đời sống tinh thần của người dân địa phương và phát huy giá trị một cách đích thực vì vậy không có tình trạng “buôn thần bán thánh” hoặc kinh doanh trục lợi.

Trong thời gian gần một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Huế đã kịp thời triển khai tuyên truyền, phổ biến các nội dung liên quan thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội đến 40 xã, phường và người dân thành phố. Nội dung chủ yếu được lồng ghép vào các hương ước, ưuy ước của cộng đồng dân cư; thông qua thực hiện Đề án xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn; Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” và các phong trào, cuộc vận động khác nhằm vận động người dân thực hiện việc cưới, việc tang và lễ hội theo nếp sống văn minh.

Năm 2026, Sở Văn hoá và Thể thao, cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo phong trào thành phố đã tham mưu, ban hành các kế hoạch triển khai thực hiện trên địa bàn, cụ thể: Kế hoạch số 1033/KH-BCĐ ngày 23/3/2026 của Ban chỉ đạo Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” và công tác gia đình thành phố về việc Thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn thành phố Huế năm 2026; Thực hiện Kế hoạch số 79/KH-UBND ngày 09/3/2021 của UBND tỉnh (nay là UBND thành phố Huế), về Thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2021-2025 và 2026-2030; Sở Văn hoá và thể thao đã ban hành kế hoạch số 1429/KH-SVHTT ngày 13/4/2026 của Sở Văn hoá và Thể thao về việc Truyền thông phát triển Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn thành phố năm 2026; Chương trình công tác số 1941/CTr-SVHTT ngày 14/5/2026 của Sở Văn hoá và Thể thao về việc Chương trình công tác thực hiện Phong trào năm 2026.

Đến cuối năm 2025, trên địa bàn toàn thành phố có 1.105 khu dân cư, trong đó đã công nhận đạt chuẩn văn hóa 1.053, đạt tỷ lệ 95,3%. Có 300.457 gia đình được công nhận đạt chuẩn văn hoá trên tổng số 318.045 gia đình, đạt tỷ lệ 94,4%; toàn thành phố có 1.105/1.214  cơ quan, đơn vị, trường học đăng ký xây dựng cơ quan đơn vị văn hóa, đạt 91%, trong đó có 1.018 cơ quan, đơn vị được công nhận đạt chuẩn văn hóa, đạt tỷ lệ 92%; có 61 nhà văn hoá trên 40 xã, phường.

Việc triển khai thực hiện Phong trào trên địa bàn thành phố đã bám sát sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương Phong trào TDĐKXDĐSVH, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố. Đã tập trung xây dựng kế hoạch, ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn Ban Chỉ đạo phong trào các xã, phường tập trung thực hiện, nâng cao chất lượng các danh hiệu văn hóa. Tăng cường sự phối hợp giữa các Sở, Ban, ngành thành viên Ban Chỉ đạo từ thành phố đến cơ sở. Các ngành thành viên Ban Chỉ đạo thành phố đã phối hợp lồng ghép thực hiện Phong trào TDĐKXDĐSVH gắn với các phong trào khác như: Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc", Phong trào "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại"... tăng cường công tác phối hợp trong triển khai tổ chức thực hiện các Chương trình phối hợp, đặc biệt trong xây dựng các văn bản quản lý nhà nước, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn địa phương thực hiện Phong trào.

HU