Trả lại không gian đô thị, nhìn từ một cuộc tháo dỡ...
04/08/2025
Sau 18 năm tồn tại, những công trình lấn chiếm trên mương thoát nước của 4 hộ dân tại ngõ 1, kiệt 56 đường Duy Tân, phường An Cựu (TP. Huế) đã được tháo dỡ toàn bộ phần vi phạm, trả lại hiện trạng ban đầu cho chính quyền quản lý. Đây là minh chứng sống động cho một phương thức điều hành chính quyền cơ sở “gần dân - hiểu dân - vì dân”.
Thấu tình, đạt lý
Những công trình cơi nới bằng khung sắt, mái và vách tôn được các hộ dân dựng lên từ năm 2007, với diện tích mỗi công trình từ 12,5 đến 18,2m², nằm trên hành lang mương thoát nước - một phần không gian công cộng quan trọng với chức năng tiêu thoát nước và phòng chống ngập úng đô thị.
Sự tồn tại kéo dài gần hai thập niên đã khiến nhiều người từng hoài nghi về khả năng xử lý dứt điểm của chính quyền. Với sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ từ cấp ủy Đảng đến chính quyền và các đoàn thể, đặc biệt là sự vào cuộc trực tiếp của lãnh đạo UBND phường, bài toán tưởng chừng nan giải ấy đã được hóa giải bằng sự thấu tình, đạt lý.
Ngày 22/7/2025, một buổi tiếp xúc, đối thoại được tổ chức minh bạch, cởi mở giữa lãnh đạo UBND phường An Cựu và 4 hộ dân có liên quan. Trên cơ sở kiên trì phân tích, giải thích rõ quy định pháp luật, nhất là dựa vào các căn cứ tại Điều 13, Nghị định 123/NĐ-CP, ngày 4/10/2024 của Chính phủ và việc chính quyền đã đặt lợi ích cộng đồng lên hàng đầu; thể hiện sự cầu thị, lắng nghe tâm tư người dân đã làm thay đổi nhận thức, hành động của họ.
Kết quả, cả 4 hộ dân gồm: N.Q.L, L.T.H, T.V.T, L.C.T đều đồng thuận tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm. Hạn chót được ấn định: Ngày 2/8/2025, toàn bộ mặt bằng mương nước phải được trả lại , phục vụ công tác chỉnh trang và vận hành đô thị. Không cần phải đến hạn, các hộ dân đều đã tự nguyện tháo dỡ công trình, trả lại mặt bằng thông thoáng cho mương nước.
“Chúng tôi biết việc mình cơi nới dựng khung sắt lấn chiếm mương thoát nước để sử dụng là sai, nên sẵn sàng chấp nhận tháo dỡ trước yêu cầu của chính quyền địa phương”, ông T.V.T – một trong 4 hộ dân cho biết.
Qua thực tế, thành công trong vụ việc không đến từ mệnh lệnh hành chính thuần túy. Đó là kết quả của sự kết hợp giữa nguyên tắc pháp luật và tinh thần “nắm chắc địa bàn - chủ động từ cơ sở - giải quyết ngay tại chỗ”.
Cách thức thực hiện của chính quyền phường An Cựu là thường xuyên duy trì chế độ giao ban định kỳ, thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa UBND phường với tổ dân phố, công an khu vực, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội để kịp thời phát hiện, xử lý các phát sinh từ cơ sở, không để hình thành “điểm nóng”.
Việc điều hành thông suốt, chủ động và gần dân không chỉ giúp giải quyết vấn đề cụ thể mà còn tạo dựng niềm tin vào chính quyền. Đó cũng là tiền đề để xây dựng một chính quyền “gọn nhưng tinh, gần dân nhưng mạnh”, thực sự trở thành trung tâm điều phối hiệu quả các hoạt động địa phương.
Đô thị cần được trả lại đúng nghĩa
“Sau tháo dỡ là nhiệm vụ giữ gìn. Không gian mương nước sau khi được khôi phục tiếp tục được kiểm tra, giám sát thường xuyên bởi Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công và lực lượng chuyên trách của phường An Cựu. Cảnh sát khu vực, tổ trưởng dân phố được giao nhiệm vụ quản lý, đảm bảo an ninh, phòng, chống tái lấn chiếm. Cùng với đó, các hộ dân được đề nghị tích cực giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh, nâng cao chất lượng sống trong cộng đồng”, bà Hoàng Thị Như Thanh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường An Cựu khẳng định.
Trường hợp kiệt 56 Duy Tân là một lát cắt nhỏ trong bức tranh quản lý đô thị đang chuyển mình mạnh mẽ theo định hướng: “5 không - 3 có” của phường An Cựu: Không rác thải, không tiếng ồn, không ma túy, không tệ nạn xã hội, không trẻ em thất học. Có đời sống ổn định, môi trường trong lành và nếp sống văn minh đô thị.
Chính quyền phường An Cựu xác định rõ phương châm hành động: “Hạ tầng sạch sẽ - giao thông thông suốt - đô thị gọn gàng, văn minh”. Không gian công cộng, mương thoát nước, lòng đường, vỉa hè… đều phải được trả lại đúng chức năng, đúng giá trị. Mọi hành vi lấn chiếm, sử dụng sai mục đích sẽ được phát hiện và xử lý kịp thời. Đi kèm với đó là các giải pháp kỹ thuật như chỉnh trang đô thị để tạo ra một đô thị An Cựu hiện đại mà vẫn mang đậm bản sắc, phục vụ tốt nhất cho đời sống người dân.
Từ việc nhỏ nhìn ra việc lớn, vụ việc tại kiệt 56 Duy Tân là một điển hình cho thấy: Khi chính quyền làm đúng chức năng, khi người dân được đối thoại thấu đáo, thì không có vấn đề gì là không thể giải quyết. Quản lý đô thị không thể chỉ là chuyện “giật gấu vá vai”, mà phải là một chiến lược dài hơi, từ từng ngõ nhỏ, từng công trình sai phạm, kiên trì chỉnh sửa, kiến tạo lại trật tự, văn hóa và kỷ cương đô thị từ gốc rễ.