Gắn phát triển rừng với tạo sinh kế cho cộng đồng
10/10/2025
Hỗ trợ đầu tư trong lâm nghiệp, tạo sinh kế cho người dân từ việc khai thác hiệu quả môi trường rừng, các địa pương, đơn vị, ngành chức năng đã huy động và phát huy được vai trò của cộng đồng, doanh nghiệp, góp phần tạo ra những thay đổi mang tính chiến lược trong quản lý, phát triển tài nguyên rừng.
Môi trường rừng trở thành sinh kế
Dẫn khách tham quan khu du lịch sinh thái (DLST) suối Pâr Le (ở xã A Lưới 5), bà A Kiêng Thị Lịch, Giám đốc HTX Du lịch dịch vụ Hồng Hạ chia sẻ, được sự quan tâm tạo điều kiện của các cấp chính quyền và ngành kiểm lâm, điểm du lịch cộng đồng suối Pâr Le được hình thành đi vào hoạt động từ năm 2016. Trước đây chỉ là tổ hợp tác du lịch cộng đồng, gồm 17 hộ ở địa phương tổ chức khai thác theo kiểu tự phát, đến nay, hiệu quả kinh tế của khu DLST từ môi trường rừng này đã tạo cơ sở cho địa phương thành lập HTX Du lịch dịch vụ Hồng Hạ.
Cùng với khu du lịch suối Pâr Le, đồng bào thiểu số ở vùng cao này cũng đã khai thác hiệu quả các địa điểm DLST, như: thác A Nôr, suối A Lin, suối nước nóng Tôm Trung… Khi dịch vụ từ môi trường rừng trở thành sinh kế của bà con nơi đây, họ đã ý thức được trách nhiệm và xác định được quyền lợi trước mắt cũng như lâu dài sẽ có được từ rừng. Từ đó, họ tác động có ý thức vào nơi góp phần cải thiện đời sống của chính mình, nhờ thế mỗi người dân sống ở vùng đệm cũng trở thành những… “kiểm lâm viên”, góp phần bảo vệ và giữ rừng.
Tháng 5/2019, Khu DLST Bạch Mã Village rộng hơn 3,3 hecta tọa lạc tại Vườn Quốc gia Bạch Mã (VQGBM) được hình thành từ hoạt động thuê dịch vụ môi trường rừng chính thức đi vào hoạt động. Đây là khu du lịch khai thác tốt các tài nguyên thiên nhiên nhằm mang đến không gian nghỉ dưỡng thân thiện cho du khách. Khu du lịch này hình thành từ “Đề án DLST VQGBM đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030”, nhằm huy động mọi nguồn lực xã hội để khai thác những tiềm năng, lợi thế về vị trí địa lý, các điều kiện tự nhiên, văn hóa lịch sử của VQGBM. Qua đó, tạo nguồn lực tài chính bền vững cho công tác bảo vệ rừng, bảo tồn, đa dạng sinh học, đóng góp cho ngân sách và góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Giám đốc Công ty Bạch Mã Villa, ông Nguyễn Tuấn Khanh cho biết, với sự quan tâm tạo điều kiện từ VQGBM và các ban, ngành, địa phương, việc lập thủ tục đầu tư khu du lịch này theo hướng thuê môi trường rừng được tiến hành khá thuận lợi. Nhờ vậy, doanh nghiệp đã tiết kiệm được chi phí và dự án đi vào hoạt động đến nay rất hiệu quả, góp phần giải quyết việc làm cho nhiều lao động ở địa phương.
Phát huy giá trị đa dụng của rừng
Ông Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc VQGBM thông tin, từ thành công của Khu du lịch Bạch Mã Village, VQGBM xây dựng Đề án phát triển DLST, nghỉ dưỡng, giải trí VQGBM giai đoạn 2021 - 2030 phù hợp với các quy định của pháp luật có liên quan. Quy mô đề án có số khu vực tổ chức DLST gồm 14 tuyến, 12 khu vực, tạo thành một trong các địa điểm hấp dẫn không thể bỏ qua trong hành trình du lịch khu vực Huế và miền Trung.
Theo đó mới đây, VQGBM đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phê duyệt Đề án Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại Quyết định số 942/QĐ-BNN-LN ngày 27/2/2025, với tổng diện tích quy hoạch cho 12 điểm tổ chức du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí hơn 2.535ha. Theo lãnh đạo VQGBM, đề án sẽ là cơ sở để mời gọi các nhà đầu tư, doanh nghiệp xây dựng ý tưởng đầu tư dự án vào các khu vực quy hoạch được phê duyệt theo phương thức hợp tác, liên kết với VQGBM hoặc thuê môi trường rừng để kinh doanh dịch vụ DLST. Động thái này nhằm tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư và đơn vị tổ chức khai thác bền vững, có hiệu quả tiềm năng DLST của Bạch Mã gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Sau thành công của Khu DLST Bạch Mã Village, dự án đầu tiên thực hiện theo phương thức Nhà nước cho thuê môi trường rừng đặc dụng để phát triển DLST đạt hiệu quả, VQGBM đẩy mạnh hợp tác phát triển DLST theo đề án đã được phê duyệt, gắn với bảo tồn và phát triển bền vững tài nguyên rừng. Đơn vị cũng tạo điều kiện thuận lợi tối đa để thu hút nhà đầu tư nhằm từng bước hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng du lịch. Đồng thời, đa dạng hóa các sản phẩm, thiết lập các tuyến du lịch, tạo dựng các điểm đến hấp dẫn làm cơ sở đưa VQGBM trở thành đơn vị có các sản phẩm du lịch độc đáo, riêng biệt mang tầm đẳng cấp quốc tế.
Ngoài các quy định của Trung ương, tháng 9 vừa qua, HĐND thành phố cũng đã ban hành nghị quyết quy định mức đầu tư, hỗ trợ đầu tư trong lâm nghiệp trên địa bàn thành phố nhằm đảm bảo phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương và thống nhất với quy định của pháp luật hiện hành. Đây là cơ sở để phân bổ ngân sách cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan đến hoạt động bảo vệ và phát triển rừng, chế biến lâm sản…
Ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, việc phát huy giá trị đa dụng của rừng là một xu thế tất yếu nhằm nâng cao thu nhập cho người dân sống gần rừng. Đây là giải pháp bảo vệ rừng hiệu quả, bền vững, tạo việc làm, tăng thu nhập ổn định và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số, người dân miền núi, người làm nghề rừng và người dân sống gần rừng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Đồng thời, huy động được nguồn lực trong xã hội để phát triển dịch vụ du lịch, tăng nguồn thu để tái đầu tư thực hiện có hiệu quả phương án quản lý, bảo tồn và phát triển rừng bền vững.