Hiểu pháp luật để tránh vi phạm
12/03/2026
Nhiều trường học trên địa bàn thành phố đã triển khai các hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho học sinh nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, phòng ngừa tệ nạn trong học đường. Thông qua sự phối hợp giữa ngành giáo dục và lực lượng công an, học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ bản thân.
Trang bị kiến thức về pháp luật
Đầu học kỳ II năm học 2025 - 2026, Trường THPT Phan Đăng Lưu phối hợp với Công an phường Dương Nỗ tổ chức chương trình truyền thông phòng, chống ma túy, bảo đảm an ninh trật tự và an toàn giao thông cho học sinh toàn trường. Tại chương trình, cán bộ Công an phường Dương Nỗ đã phổ biến những quy định cơ bản của Luật Giao thông đường bộ, tập trung vào các nội dung sát với thực tiễn học sinh, như: Đội mũ bảo hiểm đúng quy cách; đi đúng làn đường; quy định về độ tuổi được phép điều khiển xe mô tô, xe gắn máy; không đi hàng hai, hàng ba; không sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện; tuyệt đối không sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông. Đồng thời, lực lượng chức năng cũng thông tin cụ thể về mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm để học sinh nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Theo thầy giáo Trần Thanh Dũng, Hiệu trưởng nhà trường, đây là hoạt động thiết thực nhằm tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật, góp phần nâng cao ý thức phòng, chống tệ nạn xã hội và kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho học sinh. Công an phường Dương Nỗ và nhà trường mong muốn học sinh nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, nắm rõ những kiến thức cần thiết để tự bảo vệ bản thân.
Ngay từ đầu năm học, Trường Đại học Luật - Đại học Huế phối hợp với Trường THPT Nguyễn Trường Tộ tổ chức chương trình tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với chủ đề: “Pháp luật - Cầu nối giữa di sản và đời sống” cho hơn 700 học sinh Trường THPT Nguyễn Trường Tộ. Chương trình nhằm góp phần nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh, giúp các em hiểu rõ hơn vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội qua việc tiếp cận nhiều kiến thức pháp lý gần gũi với thực tiễn.
Em Nguyễn Hoàng Thảo My, học sinh lớp 11A7 chia sẻ: “Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, chương trình còn tạo không khí trao đổi sôi nổi với nhiều câu hỏi, tình huống thực tế được đặt ra, giúp chúng em có cơ hội thảo luận, bày tỏ quan điểm và hiểu sâu hơn về mối liên hệ giữa pháp luật với đời sống hằng ngày. Từ đó, chúng em ý thức hơn trách nhiệm của bản thân trong việc chấp hành pháp luật”.
Chú trọng phòng ngừa
Theo thống kê của Ban Chỉ đạo 138 thành phố (Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc), trong năm 2025, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý 160 học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật; trong đó có 151 học sinh. So với năm 2024, số trường hợp vi phạm giảm 475 trường hợp (74,8%).
Tuy nhiên, tình trạng bạo lực học đường chưa được ngăn chặn triệt để. Một số vụ việc bạo lực học đường, ứng xử thiếu chuẩn mực của học sinh lan truyền nhanh trên mạng xã hội, cho thấy công tác giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống còn hạn chế. Tình trạng học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông tiếp tục diễn biến phức tạp. Một số học sinh THCS, THPT điều khiển xe máy điện, xe gắn máy, xe mô tô trên 50cm3 chở quá số người quy định, không đội mũ bảo hiểm, lạng lách, đánh võng, chạy quá tốc độ… làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông.
Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho hay, trong những năm qua, công tác giáo dục pháp luật, đạo đức, lối sống và kỹ năng sống cho học sinh được ngành giáo dục quan tâm, phối hợp chặt chẽ với các ngành, đoàn thể. Nhiều chương trình, mô hình, hoạt động tuyên truyền pháp luật được triển khai hiệu quả, thiết thực, góp phần hình thành ở học sinh ý thức tôn trọng pháp luật và lối sống có trách nhiệm.
Tuy vậy, thực tế hiện nay vẫn đặt ra nhiều vấn đề đáng quan tâm. Sự phát triển nhanh của công nghệ thông tin kéo theo nhiều nguy cơ về tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trực tuyến, xâm hại danh dự, nhân phẩm qua mạng xã hội. Tình trạng vi phạm an toàn giao thông, văn hóa ứng xử khi tham gia giao thông của học sinh vẫn còn diễn ra. Các vụ việc vi phạm pháp luật trong lứa tuổi vị thành niên có chiều hướng phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Đầu năm học, Sở GD&ĐT phối hợp với Công an thành phố tổ chức hội nghị “Phối hợp tăng cường giáo dục chấp hành pháp luật trong học sinh, sinh viên, xây dựng môi trường trường học an toàn”. Ông Hồ Xuân Phương, Phó Giám đốc Công an thành phố cho rằng, việc giáo dục ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh là vấn đề cần được quan tâm. Để hình thành một công dân chuẩn mực của xã hội, cần có sự vào cuộc đồng bộ của ngành giáo dục, công an và chính quyền địa phương.
Thực tế cho thấy, kỹ năng nhận diện và phòng ngừa nguy cơ vi phạm pháp luật của nhiều học sinh còn hạn chế, dễ bị tác động bởi các tệ nạn xã hội nếu không được quan tâm, định hướng kịp thời. Trong giai đoạn học tập, khi nhân cách và kỹ năng sống đang được hình thành, nếu không chú trọng công tác phòng ngừa và giáo dục thì dễ phát sinh hành vi vi phạm pháp luật. Hơn nữa, nếu chỉ chú trọng xử lý vi phạm mà xem nhẹ công tác phòng ngừa, giáo dục thì cũng chưa hoàn thành trách nhiệm. Bởi khi học sinh vi phạm và bị xử lý, những thông tin này được lưu trong học bạ và theo các em suốt đời. Vì vậy, công tác giáo dục pháp luật cần được triển khai bài bản, thực chất, tránh làm theo phong trào, thiếu kiểm tra, đôn đốc và nhắc nhở thường xuyên.
Ông Phương nhấn mạnh, việc học tập và chấp hành pháp luật đối với học sinh không thể chỉ thực hiện trong một thời điểm hay một hoạt động đơn lẻ mà cần được duy trì thường xuyên thông qua các buổi ngoại khóa, sinh hoạt chi đoàn và hoạt động giáo dục kỹ năng sống... Bên cạnh đó, cần chú trọng phổ biến, khuyến cáo những hành vi dễ dẫn đến vi phạm pháp luật để học sinh chủ động phòng ngừa và tránh xa các tệ nạn xã hội.