Đón nhận bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố đối với nhà Moong truyền thống của người Pa Cô.
05/08/2026
Sáng 5/8, Sở Văn hóa và Thể thao TP. Huế phối hợp với UBND xã A Lưới 1 tổ chức lễ công bố quyết định và đón nhận bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố đối với nhà Moong truyền thống của người Pa Cô.
Đại diện lãnh đạo các sở, ban ngành, địa phương cùng đông đảo bà con người Pa Cô đã đến dự lễ, vui hội trong không gian ngôi nhà Moong.
Trong đời sống cộng đồng, nhà Moong là nơi hội họp của già làng, trưởng bản và dân làng. Đó còn là không gian diễn ra các nghi lễ, lễ hội truyền thống, cưới hỏi, hoạt động văn hóa, văn nghệ và nhiều sự kiện quan trọng.
Chính trong không gian ấy, người đi trước truyền lại cho thế hệ trẻ kinh nghiệm sản xuất, phong tục, tập quán, những câu chuyện về nguồn cội và đạo lý ứng xử trong gia đình, dòng họ, cộng đồng.
Bởi vậy, giá trị của nhà Moong không chỉ nằm ở một công trình kiến trúc truyền thống, mà còn ở không gian văn hóa sống được hình thành và bồi đắp qua nhiều thế hệ. Ở đó, các giá trị vật thể và phi vật thể gắn bó với nhau, cùng phản ánh đời sống, tâm hồn, tri thức và bản sắc riêng của người Pa Cô.
Đặc biệt, nhà Moong còn mang trong mình những dấu ấn lịch sử sâu sắc. Trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, nhiều nhà Moong của đồng bào Pa Cô từng là nơi hội họp, cất giấu lương thực, che chở cán bộ và phục vụ hoạt động cách mạng.
Trải qua thời gian, chiến tranh và những biến đổi của đời sống kinh tế - xã hội, nhiều nhà Moong truyền thống không còn được bảo tồn nguyên vẹn. Trước thực tế đó, với sự quan tâm của các cấp chính quyền, sự tâm huyết của các già làng, nghệ nhân và sự đồng lòng của Nhân dân, năm 2013, nhà Moong truyền thống tại thôn A Năm thuộc xã A Lưới 1 đã được phục dựng bằng các vật liệu truyền thống như gỗ, tre, mây và lá.
Theo lãnh đạo xã A Lưới 1, việc phục dựng nhà Moong có ý nghĩa rất quan trọng. Không chỉ khôi phục một công trình kiến trúc truyền thống, đây còn là việc khôi phục một không gian văn hóa cộng đồng, tạo điều kiện để các phong tục, nghi lễ, hoạt động văn hóa, văn nghệ và tri thức dân gian tiếp tục được thực hành, trao truyền trong đời sống của đồng bào Pa Cô.
Sự kiện nhà Moong truyền thống của người Pa Cô được chính thức xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố là sự ghi nhận đối với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc của di tích. Đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với chúng ta trong việc gìn giữ và trao truyền những giá trị quý báu này cho các thế hệ mai sau.
Cũng trong sáng cùng ngày, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế phối hợp với UBND xã A Lưới 1 tổ chức lễ khánh thành và bàn giao trưng bày tái hiện nhà Moong truyền thống của người Pa Cô.
Với gần 100 tư liệu, hình ảnh, hiện vật, nội dung các tổ hợp trưng bày tại nhà Moong truyền thống được tái hiện lại một cách đầy đủ và sinh động. Tổng thể bố cục trưng bày tái hiện đảm bảo sự hài hoà, tạo được điểm nhấn đặc sắc, đảm bảo các yếu tố lịch sử, khoa học.
Không gian trưng bày này sau đó được Bảo tàng Lịch sử TP. Huế bàn giao cho chính quyền địa phương quản lý, lưu giữ, khai thác và tiếp tục phát huy hiệu quả phục vụ công tác giáo dục truyền thống và phát triển văn hóa, du lịch trên địa bàn A Lưới.