Đa dạng sinh kế, hướng phát triển bền vững ở Đan Điền
24/03/2026
Nằm ở vùng hạ lưu sông Bồ, xã Đan Điền mang đậm đặc trưng sinh thái gắn với hệ đầm phá Tam Giang rộng lớn. Điều kiện tự nhiên này vừa tạo lợi thế về nguồn lợi thủy sản, vừa đặt ra không ít thách thức do ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu và môi trường nước. Trong bối cảnh đó, việc đa dạng hóa sinh kế, chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng bền vững đang trở thành lựa chọn tất yếu, mở ra hướng đi mới cho người dân nơi đây.
Trước đây, sinh kế của người dân vùng đầm phá Đan Điền phụ thuộc gần như hoàn toàn vào tự nhiên. Nghề đánh bắt thủy sản trên phá, sản xuất nông nghiệp manh mún khiến thu nhập của họ rất bấp bênh, nhất là khi thời tiết diễn biến thất thường, dịch bệnh trên tôm cá gia tăng. Thế nhưng, những năm gần đây, cùng với định hướng chuyển đổi cơ cấu kinh tế của địa phương, người dân Đan Điền đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất. Nhiều hộ đã chủ động áp dụng các mô hình nuôi trồng thủy sản có kiểm soát, kết hợp sản xuất nông nghiệp và phát triển dịch vụ không những giúp tăng thu nhập, mà còn tạo nền tảng phát triển kinh tế lâu dài cho người dân.
Ông Hồ Lúc, trú tại thôn Hà Công, xã Đan Điền chia sẻ: “Nếu như trước đây, người dân vùng đầm phá phổ biến là nuôi đơn canh, phụ thuộc vào con giống và thức ăn công nghiệp, thì nay nhiều hộ đã chuyển sang mô hình nuôi xen ghép sinh thái. Tôm, cua, cá được nuôi chung trong cùng một ao đầm, tận dụng mối quan hệ tự nhiên giữa các loài để hạn chế dịch bệnh và giảm chi phí. Nhờ đó, hiệu quả kinh tế được nâng lên rõ rệt, trong khi rủi ro lại giảm xuống”.
Điểm đáng chú ý là xu hướng “nuôi sạch”, hạn chế sử dụng hóa chất ngày càng được quan tâm. Người dân chú trọng hơn đến việc xử lý môi trường nước, lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ quy trình kỹ thuật. Bên cạnh đó, mô hình nuôi cá lồng trên phá, trên sông cũng đang phát huy hiệu quả.
“Với lợi thế mặt nước rộng, nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào, cá nuôi lồng có chất lượng tốt, giá bán cao hơn so với nuôi ao truyền thống. Tuy nhiên, mô hình này đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ về mật độ nuôi, bảo vệ môi trường nước và phòng tránh thiên tai”, anh Phan Đình Sơn, hộ nuôi cá lâu năm trên sông Bồ ở xã Đan Điền cho biết.
Ở các vùng đất cao, ít ngập nước mùa mưa lũ, người dân chuyển sang trồng rau màu, cây ngắn ngày và phát triển chăn nuôi gia cầm. Ném và các loại rau màu đang là hướng lựa chọn của không ít hộ dân ở Đan Điền. Theo thống kê của UBND xã Đan Điền, hiện toàn xã có khoảng 31ha trồng ném với gần 600 hộ tham gia sản xuất.
Ông Đoàn Viết Lộc, Giám đốc HTX Nông nghiệp Thạnh Lợi, xã Đan Điền cho biết, hiện trên địa bàn có 2 vùng trồng ném chủ yếu gồm ném vùng rú cát (thường gọi là ném rú) và ném vùng đồng ruộng (ném đồng). Đây là loại cây dễ trồng, thời gian sinh trưởng ngắn, chỉ sau khoảng 2,5 tháng là có thể thu hoạch lá để bán ra thị trường.
Một xu hướng rõ nét tại Đan Điền hiện nay là phát triển kinh tế tổng hợp hộ gia đình. Thay vì sản xuất đơn lẻ, nhiều hộ đã kết hợp nhiều loại hình trên cùng một diện tích canh tác. Với lợi thế nằm gần phá Tam Giang, mô hình du lịch cộng đồng, sinh thái đang được quan tâm. Những trải nghiệm như đi thuyền trên phá, tham gia đánh bắt thủy sản, thưởng thức ẩm thực địa phương… có sức hút lớn đối với du khách. Tuy còn những khó khăn nhất định, nhưng nếu được đầu tư bài bản, gắn với xây dựng sản phẩm đặc trưng và quảng bá hiệu quả, du lịch có thể trở thành một hướng sinh kế mới, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn ở Đan Điền.
Chủ tịch UBND xã Đan Điền Nguyễn Ngọc Tiến chia sẻ: Phát triển kinh tế theo mô hình liên kết là hướng đi mà Đan Điền đang chú trọng. Thời gian tới, xã sẽ tăng cường sự hỗ trợ, đồng hành, liên kết với các doanh nghiệp để tìm kiếm đầu ra ổn định cho các nông sản nhằm giúp người dân có nguồn thu nhập ổn định và góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội địa phương.