Thực hiện nếp sống văn mình trong việc cưới, việc tang sau khi thực hiện bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp tại địa phương
16/06/2026
Một số kết quả đạt được trong thời gian qua về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang.
Về việc cưới đã đơn giản hóa các thủ tục, quy mô phù hợp với thuần phong mỹ tục và điều kiện kinh tế của gia đình và địa phương; chấp hành nghiêm Luật hôn nhân và gia đình; không còn trường hợp thách cưới hay cưỡng ép hôn nhân. Nhiều địa phương đã hình thành những tập tục mới tốt đẹp như vận động các đôi vợ chồng trẻ tự nguyện đóng góp trồng cây lưu niệm cho xã, hoặc tự nguyện đóng góp xây dựng đường làng, ngõ xóm. Tiêu biểu như: Làng An Thuận, xã Hương Toàn, làng Lại Bằng, phường Hương Vân (thị xã Hương Trà trước đây); Làng Lại Ân, xã Phú Mậu (huyện Phú Vang trước đây); viếng nghĩa trang liệt sĩ trong ngày cưới, tặng quà cho nhà trẻ, mẫu giáo, đăng ký xây dựng gia đình văn hóa…
Việc tang ở các địa phương đều được tổ chức chu đáo, trang nghiêm đảm bảo quy định về vệ sinh môi trường và trật tự an toàn xã hội. Các tập tục lạc hậu trong đám tang như lăn đường, khóc mướn, bắt tà, trừ ma hầu như đã được xóa bỏ, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Nam Đông và A Lưới (trước đây). Các hình thức trợ tang, đóng góp, hỗ trợ giúp đỡ những gia đình khó khăn khi có việc tang được thực hiện khá phổ biến. Một số địa phương thực hiện hiệu quả việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang như: Phường Hương An, xã Hương Bình, xã Hồng Tiến (thị xã Hương Trà trước đây); phường Thủy Dương thị xã Hương Thủy; thị trấn Sịa, xã Quảng Thọ, xã Quảng An (huyện Quảng Điền trước đây); làng Mỹ Lợi xã Vinh Mỹ, xã Vinh Hải, Vinh Hiền (huyện Phú Lộc trước đây); các xã A Lưới; xã Điền Hòa huyện Phong Điền trước đây;... Trên cơ sở triển khai thực hiện Đề án Xây nếp sống văn minh đô thị và nông thôn trên địa bàn thành phố, địa phương đã ban hành chỉ thị quy định một số vấn đề về thực hiện nếp sống văn minh đô thị và nông thôn trên địa bàn thành phố. Thông qua những nội dung của quy định, các địa phương đã vận động người dân thực hiện không rải vàng mã trên đường đưa tang ở một số tuyến đường ở thành phố Huế; vận động người dân thực hiện đám tang không để quá 03 ngày ...
Trên cơ sở triển khai phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, thành phố Huế đã lồng ghép, đẩy mạnh thực hiện một số đề án, phong trào về xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn; xây dựng nông thôn mới để triển khai thực hiện Quyết định 308/2005/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội đạt những kết quả quan trọng. Thực tế cho thấy, từ kết quả đạt được về xây dựng làng (thôn, bản), tổ dân phố văn hóa; cơ quan, đơn vị, trường học văn hóa và xây dựng gia đình văn hóa đã nói lên rằng, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội thời gian qua thực sự có những chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của mọi tầng lớp nhân dân. Đối với việc cưới đã thực hiện nghiêm túc theo pháp luật, không còn những hủ tục rườm rà, tốn kém, giảm được tình trạng xa hoa, lãng phí, gây mất trật tự công cộng. Việc tang đã hạn chế đám tang để dài ngày, ăn uống linh đình, chấm dứt được những hủ tục lạc hậu; khuyến khích, động viên được việc trợ tang, những việc làm hiếu sự tốt đẹp. Về lễ hội, đã được các cấp các ngành phối hợp triển khai đồng bộ, quản lý chặt chẽ, đúng pháp luật, đảm bảo các lễ hội đều diễn ra an toàn, lành mạnh. Đặc biệt, ở thành phố Huế phần lớn là các lễ hội dân gian, lễ hội tâm linh có truyền thống lâu đời, việc bảo tồn, phát huy lễ hội đã thỏa mãn đời sống tinh thần của người dân địa phương và phát huy giá trị một cách đích thực vì vậy không có tình trạng “buôn thần bán thánh” hoặc kinh doanh trục lợi.
Trong thời gian gần một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Huế đã kịp thời triển khai tuyên truyền, phổ biến các nội dung liên quan thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội đến 40 xã, phường và người dân thành phố. Nội dung chủ yếu được lồng ghép vào các hương ước, ưuy ước của cộng đồng dân cư; thông qua thực hiện Đề án xây dựng nếp sống văn minh đô thị và nông thôn; Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” và các phong trào, cuộc vận động khác nhằm vận động người dân thực hiện việc cưới, việc tang và lễ hội theo nếp sống văn minh.
Hiện nay thành phố Huế đang triển khai các bước để ban hành Quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc tổ chức lễ tang trên địa bàn thành phố.
Những tồn tại, hạn chế
Việc thực hiện các quy định pháp luật và của địa phương về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội chưa nghiêm. Vẫn còn tồn tại tiệc cưới tổ chức linh đình, lãng phí, gây mất trật tự công cộng (sử dụng âm thanh gây tiếng ồn). Việc tổ chức đám tang ở Huế là một trong những tồn tại khá nặng nề. Mặc dù các quy định về việc tang theo nếp sống văn minh đã được đưa vào các quy ước làng (thôn, bản), tổ dân phố văn hóa nhưng chưa có những chế tài cụ thể nên người dân vẫn vi phạm; các đám tang thường kéo dài ngày do tập quán người dân còn coi trọng ngày tốt, giờ tốt để đưa tang v.v...; việc đốt vàng mã, rải vàng bạc trong đám tang quá nhiều gây ô nhiễm môi trường và mất vệ sinh công cộng; Việc xây dựng các mô hình, mẫu hình hay về việc cưới, việc tang theo nếp sống văn minh triển khai còn chậm.
Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đã tạo điều kiện nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý nhà nước về văn hóa nói chung, quản lý lễ hội và thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang nói riêng. Thẩm quyền quản lý được phân định rõ hơn, góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu quả giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý và tổ chức lễ hội, thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang cơ bản đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý cho các địa phương triển khai thực hiện. Công tác chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND thành phố Huế được thực hiện kịp thời, đồng bộ. Cấp ủy, chính quyền địa phương ngày càng quan tâm hơn đến công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Nhận thức của Nhân dân về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội có nhiều chuyển biến tích cực, nhiều hủ tục lạc hậu từng bước được loại bỏ, nhiều mô hình hay, cách làm hiệu quả được duy trì và nhân rộng.
Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang ở một số nơi chưa thật sự đồng đều, vẫn còn tình trạng tổ chức cưới hỏi, ma chay kéo dài, sử dụng âm thanh quá mức, đốt vàng mã, rải vàng mã trên đường đưa tang và một số tập quán chưa phù hợp với yêu cầu xây dựng đời sống văn hóa hiện nay.