Hội thảo Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới
30/11/2022
(VHH) - Sáng ngày 29/11, Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc gia với chủ đề: “Hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới”.
Hội thảo được tổ chức theo hình thực trực tiếp và trực tuyến tại 3 điểm cầu: Thành phố Hà Nội, Thừa Thiên Huế và Thành phố Hồ Chí Minh. Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa, Trưởng ban Chỉ đạo Hội thảo chủ trì tại điểm cầu tại Thành phố Hà Nội.
Tại điểm cầu Thừa Thiên Huế, UVTW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Lê Trường Lưu; Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Lê Hải Bình; Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phan Ngọc Thọ chủ trì; cung tham dự hội thảo có UVTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình; UVTV Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hoàng Khánh Hùng.
Phát biểu khai mạc và định hướng Hội thảo, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa khẳng định, việc tổ chức Hội thảo thảo luận, trao đổi khoa học theo định hướng để đi tới đồng thuận nhằm xác định các giá trị cụ thể trong hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam, trên cơ sở đó định hướng, hướng dẫn cho việc xác định chuẩn mực văn hóa cụ thể cho các đối tượng gắn với giữ gìn, phát triển hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới.
Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương yêu cầu cần đề xuất và luận giải các giải pháp nhằm giữ gìn, khai thác và phát triển các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Cũng như, hy vọng Hội thảo sẽ góp phần tạo nên sự thống nhất, đồng thuận để có thể đề xuất cho Đảng và Nhà nước những cơ sở lý luận và thực tiễn giữ gìn, phát huy, xây dựng và phát triển các hệ giá trị Việt Nam; góp phần xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam, phát triển đất nước nhanh và bền vững, hoàn thành các nhiệm vụ mà Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII đã đề ra.
Tại Hội thảo các chuyên gia, nhà khoa học, quản lý đã tập trung phân tích, thảo luận làm rõ các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam và mối quan hệ biện chứng giữa các hệ giá trị đó. Với nhiều nội dung đa dạng, phong phú như: “Tính cấp thiết và những yêu cầu đặt ra đối với việc xây dựng, thực hiện hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới; “Xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”, “Về vấn đề xây dựng chuẩn mực con người Việt Nam”; “Xây dựng hệ chuẩn mực con người Việt Nam hiện nay để đưa vào cuộc sống”; “Xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ trong giai đoạn mới: thực trạng và những vấn đề cần quan tâm”; “Xây dựng hệ giá trị gia đình Việt Nam trong tình hình mới”; “Phát huy vai trò của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trong vun đắp giá trị gia đình Việt Nam”…
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế Phan Ngọc Thọ trình bày tham luận tại hội thảo
Tại hội thảo, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế Phan Ngọc Thọ có bài tham luận với chủ đề: “Hệ giá trị gia đình Việt Nam - Những đóng góp từ truyền thống gia đình Huế”.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phan Ngọc Thọ chia sẻ, gia giáo truyền thống Huế mang đậm dấu ấn của tư tưởng Nho giáo nên gia đình là hạt nhân căn bản của xã hội, ở đó nổi bật chức năng hương hỏa, nhất là mô hình đại gia đình truyền thống. Vấn đề cốt lõi của hương hỏa chính là thừa ngã tôn sự (nối dõi tông đường) từ đó, hữu hiệu nhất là phải làm rạng danh gia tộc, chủ yếu dựa trên định chế dư luận xã hội: “Một người làm quan cả họ được nhờ, một người làm dơ cả họ chịu tiếng”.
Người lớn phải không ngừng phấn đấu để trở thành tấm gương mẫu mực cho con cái noi theo và ngược lại, con cái cũng phải hết sức nỗ lực để không phụ công ơn cha mẹ, là gìn giữ gia phong. Gia phong (môn phong, gia pháp) là phong khí truyền thống trong gia tộc, là phong cách gia giáo, không chỉ liên quan đến sự hưng suy của gia tộc mà còn liên quan đến phong khí của xã hội. Quan hệ trực tiếp đến gia phong chính là vị thế của người cha (ông) và vai trò của người mẹ (bà) trong gia đình với quyền hạn và trách nhiệm tối ưu về phương cách giáo dục con cái.
Người dân Huế thường đề cao ngợi khen lòng hiếu thảo, biết lễ nghi, phép tắc trong mối quan hệ dòng tộc, làng xóm, quê cha đất tổ... Tuy vậy, gia đình Huế thường mang tâm lý hoài cổ, thủ thế, giằng co giữa cái cũ và cái mới của người dân đô thị Huế. Sự e ngại, cân nhắc nhiều khi thái quá của người Huế đối với cái mới là một hạn chế, thiệt thòi. Tuy nhiên, nó cũng là những điều kiện để thanh lọc trong cách tiếp nhận, cũng như giữ gìn bền vững hơn những giá trị truyền thống.
Việc điều chỉnh, dung hoà hợp lý trong cách tiếp nhận cái mới là điều rất cần thiết, lược bỏ đi những hệ quả gây nên sự cản trở trong tiếp nhận nét tích cực của cái mới, đồng thời duy trì những gì tạo nên sự bảo tồn bền vững cái hay của truyền thống là cách làm mới nếp nghĩ lối sống, cách ứng xử của dân cư Huế hiện nay, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Phan Ngọc Thọ nhấn mạnh.
Để góp phần xây dựng hệ giá trị gia đình Việt Nam, trong thời gian tới, Thừa Thiên Huế tập trung tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chính trị - xã hội đối với công tác bảo tồn và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống, gắn liền với việc tiếp thu những giá trị văn hóa gia đình văn minh của xã hội hiện đại.
Tích cực phát huy vai trò của dòng họ, của làng xóm, tổ dân phố trong xây dựng gia đình văn hóa, với mục tiêu chung là: ấm no, hạnh phúc, tiến bộ và văn minh để mỗi gia đình thực sự là tổ ấm của mỗi người, là tế bào lành mạnh của xã hội.
Tuyên truyền về các giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam nói chung và gia đình truyền thống Huế nói riêng, nâng cao nhận thức của mỗi người về vị trí, vai trò của gia đình cũng như những giá trị của văn hóa gia đình đối với sự phát triển của quê hương, đất nước; chú trọng đến tính lan tỏa những giá trị đạo đức truyền thống, gia phong, lễ giáo và văn hóa ứng xử trong gia đình.
Đồng thời, thực hiện đa dạng hóa phương thức tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với công tác gia đình; phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, cộng đồng và xã hội trong tuyên truyền phổ biến các giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình, các mô hình gia đình văn hóa.
Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về xây dựng nhân cách con người Việt Nam trong điều kiện mới. Gia đình là “cái nôi” đầu đời giáo dưỡng nhân cách, phẩm chất của con người. Vì vậy, cần “đề cao vai trò của gia đình trong nuôi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ”, đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình.
Nêu cao vai trò gương mẫu của các bậc ông bà, cha mẹ đối với con cái qua hành động, cách thức ứng xử có văn hóa giữa người với người. Mỗi bậc ông bà, cha mẹ cần chú trọng làm gương cho con cháu thông qua thái độ, cách thức ứng xử hằng ngày đối với người thân, họ hàng, hàng xóm láng giềng và xã hội. Tổ chức cuộc sống gia đình một cách có nền nếp, các thế hệ đi trước truyền thụ cho con cháu những nét đẹp văn hóa gia đình, bồi dưỡng nhân cách văn hóa cho mỗi người; gắn xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư; chú trọng xây dựng “Gia đình văn hóa”; “Thôn văn hóa”, “Làng văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa”,... tạo môi trường tôn vinh những giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình.
Muốn vậy, xây dựng, hoàn thiện các thiết chế văn hóa, nhất là ở cơ sở, nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và hưởng thụ văn hóa ngày càng cao nhân dân; tiếp tục xây dựng gia đình kiểu mẫu “ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu thảo hiền, vợ chồng hòa thuận, anh chị em đoàn kết, thương yêu nhau”. Công cuộc bảo tồn, gìn giữ cũng như phát huy hệ giá trị gia đình Việt Nam, gia đình Huế một cách hiệu quả sẽ góp phần xây dựng Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo tinh thần Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị.
